يك دوره فقه كامل فارسى (فارسى) — الصفحة ٤٥
باب اوّل در كسى كه زكات بر او واجب است
بعضى گفته‌اند اگر صلوة خوف در سفر باشد قصر كند نه در حضر
كتاب الزّكاة
كتاب الزّكاة
قال رسول اللّه ص انّ اللّه فرض عليكم الزّكوة كما فرض عليكم الصّلوة زكّوا اموالكم تقبل صلوتكم يعنى پيغمبر ص فرموده بدرستيكه خداى تعالى فرض كرده بر شما زكات را همچنانكه فرض كرده بر شما نماز را زكات دهيد مالهاى خود را تا قبول كرده شود نمازهاى شما و حضرت رسالت ص پنجكس را از مسجد بيرون كرد و گفت نماز ميگذاريد درينجا شما كه زكات نميدهيد و امام موسى كاظم ع فرموده حصّنوا اموالكم بالزّكوة يعنى حصار سازيد مالهاى خود را بزكوة و روايات در وجوب زكات بسيار است و قران بامر ان ناطق است در محلهاى بسيار هر كه زكات را ندهد و حلال داند كافر است مگر انكه ندانسته باشد بجهة انكه در ان نزديك مسلمان گشته باشد و منزل او از مملكت مسلمانان دور باشد و واجب است قتل او و اگر مسلمان زاده باشد و الّا توبه دهند اگر قبول نكند بكشند و با جماعتيكه زكات نميدهند حرب و قتل نمايند تا اطاعت كنند و انچه واجب است از مال بيرون كردن از سه نوع بيرون نيست زكات مال و زكات فطر و خمس و هر يك ازينها واجب است و سنّت قسم اوّل در زكات مال و انواجب است در نه چيز شتر و گاو و گوسفند و گندم و جو و خرما و مويز و طلا و نقره و سنّت است در هر چيزى كه از زمين رويد و انرا كيل و وزن كنند غير از سبزيها همچو خربزه و تره و مانند ان و در مال تجارت و در اسپها كه بچرا باشند و در ان هشت باب است
باب اوّل در كسى كه زكات بر او واجب است
باب اوّل در كسى كه زكات بر او واجب است
و شرط او بلوغ است و عقل و ازادى و امكان تصرّف و مالكيّت تمام پس زكات واجب نباشد در مال طفل و بعضى گفته‌اند كه زكات در غله و حيوانات او واجب است و بعضى ديگر گفته‌اند سنّت و اگر ولى در انتجارت نمايد از براى او سنّت است او را كه از قبل طفل زكات تجارت بيرون كند و اگر ولى توانگر مال طفلرا به قرض بر دارد و از براى خود تجارت نمايد سود ولى را باشد و برو زكات سنّت است و اگر ولى فقير يا غير ولى مال طفلرا بردارد ضامن باشد و سود طفلرا باشد اگر به عين المال خريد و فروخت نمايد و زكات نيز هيچكدام را نباشد و همچنين زكات در مال مجنون نباشد و بعضى گفته‌اند كه در غلّه و حيوانات او واجب است و بعضى ديگر گفته‌اند سنّت و همچنين بر بنده واجب نباشد نزد كسى كه ميگويد كه بنده مالك هيچ چيز نميشود و زكات مالى كه بدست او باشد بر خواجه باشد كه بستاند و بدهد و نزد كسى كه مىگويد مالك مىشود در هيچيك واجب نباشد و همچنين واجب نباشد در مالمغصوب و گمشده و دزديده و مال غائبى كه در دست وكيل او نباشد و مال قرضخواه پيش فقير باشد خواه پيش توانگر زيرا كه در اينها مالك تصرّف نميتواند كرد و اگر بعد از چند سال اينمالها بدست مالك درايد سنّت است كه زكات يك ساله بيرون كند و همچنين زكات واجب نباشد در مال وقف و اگر چه اولادى باشد و در مالى كه به او بخشيده باشد و بدست او درنيامده و نه در مال غنيمت پيش از قسمت زيرا كه ملكيت درينمالها تمام نيست اگر چه بدست مالك باشد و اگر نتاج گوسفند يا شتر وقفى و مانند ان بنصاب برسد زكات واجب گردد مگر انكه واقف شرط كرده باشد كه نتاج وقف باشد كه در ايشان نيز واجب نشود و زن مادام كه قبض صداق نكند برو زكات واجب نگردد و قرض مادام كه نستاند واجب نشود و اگر كسى ماليرا قرض كند و يكحول گذرد بران زكات برو واجب گردد نه بر قرض دهنده و قرض مانع زكات نيست پس اگر كسى را بيست دينار طلا باشد و صد دينار قرض زكات ساقط نگردد و چون بر كسى زكات واجب گردد و تواند كه بدهد به امام يا بنائب يا مستحق يا عامل ضامن گردد اگر فوت يا تلف شود