نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — الصفحة ٩١

شرايط مشاوران

« لا ظَهيرَ كَالْمُشاوَرَةِ » « 1 »

پشتيبانى همانند مشاوره نيست .

در تاريخ زندگى پيامبر ( ص ) موارد بسيارى وجود دارد كه آن حضرت با ياران خود دربارهء امور مشورت مىكرد . در حالى كه خود ايشان بيش از هر كس ديگر به مصلحت اسلام و مسلمانان ، آگاهى داشت . اين سيرهء پيامبر ( ص ) حجتى است بر پيروان اسلام كه از استبداد راى و خود محورى پرهيز كنند .

شرايط مشاوران

شرايط مشاوران

اسلام براى مشاوران ؛ يعنى اعضاى شورا و كسانى كه با آنان مشورت مىشود ، شرايطى تعيين كرده‌است :

1 - اسلام : در دو آيه‌اى كه به شورا فرمان داده شده ، اشخاص مورد مشورت مسلمانان هستند و در آيات بسيارى از اينكه مؤمنان ، كفّار و مشركين را « بطانه » و همراز خود گيرند ، نهى شده‌اند و در مواردى كه به خاطر ضرورت ناچار باشند در امورى از تخصص كفّار استفاده كنند ، تصميم نهايى با مسلمين خواهد بود .

2 - عقل : امام صادق ( ع ) از نبى اكرم ( ص ) چنين روايت مىكند :

« مُشاوِرَةُ الْعاقِلُ النَّاصِح ، يُمْنٌ وَ رُشْدٌ وَ تَوْفيقٌ مِن‌َاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ » « 2 »

مشورت فرد انديشمند خير خواه بركت ، رشد و پيروزى از سوى خداست .

3 و 4 و 5 - حلم ، نصح و تقوا : امام صادق ( ع ) فرمود :

« شاوِرْ فى امُورِكَ مِمّا يَقْتَضى الدّينُ مَنْ فيهِ خَمْسُ خِصالٍ : عَقْلٍ وَ حِلْمٍ وَ تَجْربَةٍ وَنُصْحٍ وَ تَقْوى » « 3 »


( 1 ) - الحياة ، محمد رضا حكيمى و ديگران ، ج 1 ، ص 165 .

( 2 ) - الحياة ، ج 1 ، ص 169 .

( 3 ) - بحارالانوار ، 75 ، ص 103 .