نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — الصفحة ٩٠
شورا در اسلام
شورا در اسلام
شورا در اسلام
شورا عبارت است از اظهار نظر خواستن از ديگران و دخالت دادن آنان در يك امر و پرهيز از تكروى و استبداد رأى .
عمل به مشورت و تشكيل شورا براى درك حقايق و كشف مجهولات ، يك طريقه عقلايى است كه در همهء جهان و در تمام دورههاى تاريخ بين تمامى انسانها معمول بوده و هست ، چرا كه عقلها ، دركها و تجربيات فردى و اجتماعى افراد متفاوت است و بدين جهت ، شورا و استشاره يك سيرهء عقلايى بوده و عدول از آن از نظر عقلا محكوم است .
علاوه بر عمل پيامبر ( ص ) و امامان معصوم ( ع ) در قرآن دو آيه و در منابع روايى حدود دويست روايت در بارهء شورا آمده است .
در قرآن سورهاى به نام شورا وجود دارد و خداوند سبحان در آن مىفرمايد :
« . . . و امْرُهُمْ شَورْى بَيْنَهُمْ . . . » « 1 »
كارهاى عمومى را به مشورت مىگذارند .
درآيهء ديگرى از قرآن ، خداوند به پيامبرش دستور مىدهد كه بامسلمانان درامورمشورت كند .
« . . . وَ شاوِرْهُمْ فىِ اْلَامْرِ . . . » « 2 »
در كارها با آنان مشورت كن .
براساس روايات اسلامى ، مسلمانان از استبداد رأى و تكروى ، سخت منع شده و به استشاره و مشاوره تشويق شدهاند . اميرمؤمنان على ( ع ) در اين باره مىفرمايد :
« مَنْ اسْتَبَدَّ بِرَأْيِهِ هَلَكَ ، وَ مَنْ شاوَرَ الرِّجالَ شارَكَها فى عُقُولِها » « 3 »
هركس استبداد برأى داشته باشد هلاك مىشود و نابود مىگردد و هركس با مردم مشورت كند در عقلهاى آنان شريك شده است .
و نيز فرمود :
( 1 ) - شورا ( 42 ) ، آيهء 38 .
( 2 ) - ال عمران ( 3 ) ، آيهء 159 .
( 3 ) - الحياة ، محمد رضا حكيمى و ديگران ، ج 1 ، ص 165 .