نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — الصفحة ٨١

عوامل اصلى تربيت

راحت صورت مىگيرد . اميرالمؤمنين ( ع ) در وصيت به فرزندش امام حسن ( ع ) مىفرمايد :

« انَّما قَلْبُ الْحَدَثِ كَاْلَارْضِ الْخالِيَةِ ماالْقِىَ فيها مِنْ شَيْىءٍ قَبِلَتْهُ فَبادَرْتُكَ بِاْلَادَبِ قَبْلَ ان‌ْيَقْسُوَقَلْبكَ وَ يَشْتَغِلَ لُبُّكَ » « 1 »

قلب نوجوان مانند زمين خالى از بذر و گياه است كه هر چه در آن افشانده شود ، از دوران كودكى اقدام به پرورش تو كردم بيش ازآنكه دل تو سخت شود و عقل تو مشغول گردد .

و نيز :

« الْعِلْمُ مِنَ الْصِّغَرِ كَالْنَّقْشِ فِى الْحَجَرِ » « 2 »

آموختن در كودكى مانند ، كندن نقش بر روى سنگ است ( كه بسيار پايداراست ) .

پس از خانواده ، رسالت سنگين تعليم و تربيت بر عهدهء جامعه است كه در مدرسه ، مسجد ، . . . دانشگاه و مواضع ديگر نقش خود را ايفا كند .

نونهالان امروز ، متصديان امور جامعهء فردا هستند . بخش مهمى از شخصيت آنان در مدرسه شكل مىيابد . دولت اسلامى بايد با استفاده از مربيان عالم و مهذّب و تأمين امكانات آموزشى به ايفاى صحيح مسؤوليت خود بپردازد .

در متون اسلامى بر اغتنام فرصت دروان كودكى و نوجوانى سفارش بسيار شده است . اميرالمؤمنين ( ع ) مىفرمايد :

« مَنْ لَمْ يَتَعَلَّمْ فِى الْصِّغَرِ لَم‌ْيَتَقَدَّمْ فِى الْكِبَرِ » « 3 »

كسى كه در كودكى درس نخواند ، در بزرگى رهبر و پيشواى مردم نمىشود .

امام صادق ( ع ) در بارهء زمينهء مساعد رشد و تربيت در نوجوانان فرمود :

« عَلَيْكَ بْاحْداثِ فَانَّهُمْ اسْرَعُ الى كُلِّ خَيْرِ » « 4 »

به نوجوانان توجه كن كه آنان سريعتر به هر خير و صلاحى متوجه مىگردند .

( 1 ) - نهج‌البلاغه ، فيض ، نامهء 31 ، ص 912 .

( 2 ) - بحار الانوار ، ، ج 1 ، ص 224 .

( 3 ) - غررالحكم ، ج 5 ، ص 401 ، دانشگاه تهران .

( 4 ) - اصول كافى ، ج 6 ، ص 93 .