نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — الصفحة ٦٢
ويژگيهاى قانون مطلوب
از عوامل اين زندگى اجتماعى ، رفع نيازهاى مادى و معنوى است و دراين راه ، انگيزه‌هاى سود جويى و استخدام ديگران ، بدون ترديد تعارض و تزاحم منافع را در پى خواهد داشت .
تجاوز به حقوق ديگران ، نزاع و فساد را در پى داشته و در نتيجه انسان از اهداف عالى خلقت دور خواهد شد . بنابراين ، براى تأمين سعادت انسانها و تعديل تمايلات آنان ، وجود قواعد و مقررات كه حدود وظايف ، تكاليف و حقوق افراد را معين‌كند ، ضرورى است .
ويژگيهاى قانون مطلوب
ويژگيهاى قانون مطلوب
قانون براى تأمين مصالح فرد و جامعه وضع مىشود و بايد بگونه‌اى باشد كه اين هدف مهم تحقق يابد . بنا براين يك قانون مطلوب بايد ويژگيهاى زيرا داشته باشد :
1 - عموميت و فراگيرى : قانون بايد همه افراد ، اقشار و گروههاى جامعه و منافع و مصالح گوناگون آنان اعم از مادى ، معنوى ، فردى واجتماعى را با توجه به اصل مساوات دربرگيرد .
2 - الزام آور بودن : يعنىرعايت و اجراى آن بر تمام افراد واجب باشد تا بتواند نظم عمومى را تأمين كرده و به اهداف خود برسد . در صورتى كه قانون ، فاقد جنبهء الزام آورى باشد ، نمىتوان آن را يك قاعده حقوقى به حساب آورد .
3 - داشتن ضمانت اجرا : ضمانت اجرا نتيجه الزام‌آور بودن قانون است . تضمين اجراى قانون ، برعهدهء دولت است . ضمانت اجرا به وسيله قانون تعيين مىشود و فلسفهء آن تنبيه متجاوزان به حقوق جامعه ، و وادار كردن افراد به اجراى تعهدات خويش است . « 1 »
براى اينكه قانونى ضمانت اجرا داشته باشد ، بايد :
1 - براى افراد جامعه مقبوليت و جاذبه داشته باشد .
2 - مجرى ازلياقت و شايستگى كافى برخوردار باشد .
3 - قانون متضمن موادى باشد كه مجازات متخلفين را در نظر گرفته باشد . « 2 »
( 1 ) - مبانى و كليات علم حقوق ، سيد جلال الدين مدنى 30 - 39 ، نشر همراه ، 1370 .
( 2 ) - در آمدى بر حقوق اسلامى ، ج 1 ، ص 218 ، دفتر همكارى حوزه و دانشگاه ، 1364 .