نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — الصفحة ١٣٠

3 - وفاى به عهد

دستور جنگ داده ، مىفرمايد :

« فَانْ لَمْ يَعْتَزَلُوكُمْ وَ يُلْقُوا الَيْكُمُ السَّلَمَ وَ يَكْفُوُّا ايْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَ اقْتُلُوهُمْ حَيثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ » « 1 »

اگر آنها از درگيرى با شما كنار نرفتند و پيشنهاد صلح نكردند و دست از شما برنداشتند آنها را هر كجا يافتيد اسير كنيد و يا به قتل برسانيد .

در سيرهء پيامبر ( ص ) موارد متعددى ديده مىشود كه آن حضرت ، بى طرفى برخى از قبايل و طوايف را پذيرفته و با برخى از آنان پيمان عدم مداخلهء دو جانبه امضا كرده است .

پيمان‌پيامبر ( ص ) با بنو ضمره در سال دوّم هجرت يك پيمان عدم مداخلهء دو جانبه بود . « 2 »

همچنين قبول اعلاميهء بى طرفى قبيلهء بَنُو غَنَمْ در جنگ موته و قبول ضمنى سياست بىطرفى در پيمان حديبيه از مصاديق بى طرفى است .

3 - وفاى به عهد

3 - وفاى به عهد

معاهده توافقى است كه بين اشخاص يا موضوعات حقوق بين‌الملل نظير كشورها و سازمانهاى بين‌المللى منعقد مىشود و آثار حقوقى بر آن مترتب است . « 3 »

تعهدات ، اساس زندگى اجتماعى را تشكيل مىدهد و وفاى به آن از ضروريات زندگى اجتماعى است . احترام به ميثاق و عمل به پيمان از امور فطرى است كه در سرشت و خلقت انسان به وديعه نهاده شده است . اين امر ، آنقدر بديهى است كه حتى كودكان نيز خُلف وعده از اولياى خود را عملى زشت مىدانند .

قرارداد از نظر اسلام ، تعهد در برابر خلق و خالق بوده و وفاى به عهد واجب شمرده شده است و پيمان شكنى از گناهان كبيره‌اى است كه بسيار نكوهش شده است .

قرآن كريم وفاى به عهد را از صفات مؤمنين برشمرده ، مىفرمايد :


( 1 ) - نساء ( 4 ) آيهء 91 .

( 2 ) - مكاتيب الرسول ، على احمدى ميانجى ، ج 2 ، ص 385 .

( 3 ) - حقوق بين‌الملل عمومى ، محمد رضاضيايى بيگدلى ، ص 78 ، چاپ رشديه ، 1367 .