نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — الصفحة ١٢٩
2 - اعتزال
سياسى يا نظامى مورد نزاع دو يا چند كشور . « 1 »
كشوراسلامى با در نظر گرفتن مصالح امت ، مىتواند سياست بىطرفى و عدم مداخله ، بطور كلى و يا در مواردى خاص را در پيش گيرد . كشورهاى غيرمسلمان نيز مىتوانند در مقابل دارالاسلام چنين وضعيتى داشته باشند . كشورهايى كه پيمان عدم مداخله و بى طرفى با دارالاسلام امضا مىكنند ، « دارالحياد » ناميده مىشوند . « 2 »
واژهء اعتزال در قرآن كريم در موارد مختلفى به كار برده شده ، از جمله :
الف - كناره گيرى از مناقشات بىثمر عقيدتى و آن در صورتى است كه صاحبان عقيده ايمان ، نتوانند مخالفان را قانع كنند - كه آنان را تحمل كنند - و يا تحمل مناقشات غير منطقى مخالفان براى آنان امكان پذير نباشد . جريان حضرت ابراهيم ( ع ) حضرت موسى ( ع ) و اصحاب كهف در قرآن ناظر به همين مورد است . « 3 »
ب - بىطرفى سياسى كه براساس آن كشور اسلامى نمىتواند به ضرر كشورهايى كه عليه دارالاسلام يا به نفع دشمنان دارالاسلام موضعى نگرفته‌اند ، اقدامى انجام دهد . « 4 »
قرآن كريم در مورد بىطرفى سياسى مىفرمايد :
« فَانِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقاتِلُوكُمْ وَالْقَوْا الَيْكُمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبيلًا » « 5 »
هرگاه از شما كناره گرفتند و با شما درگير نشدند و پيشنهاد صلح دادند ، خداوند به شما اجازه نمىدهد كه متعرض آنان شويد .
ج - بىطرفى در جنگ كه براساس آن دارالاسلام نمىتواند عليه كسانى كه نسبت به درگيرى نظامى موضع بىطرفى دارند ، وارد جنگ شود و يا در مناقشات نظامى كه به مصلحت دارالاسلام نيست مداخله كند . قرآن در صورت نقض بى طرفى براى رفع فتنه ،
( 1 ) - اسلام و حقوق بين‌الملل عمومى ، ج 1 ، ص 412 ، دفتر همكارى حوزه و دانشگاه ، سمت ، 1372 .
( 2 ) - فقه سياسى ، عميد زنجانى ، ج 3 ، ص 279 .
( 3 ) - همان ، ص 280 .
( 4 ) - حقوق بين‌الملل اسلام ، خليليان ، ص 229 .
( 5 ) - نساء ( 4 ) ، آيهء 90 .