نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — الصفحة ١٠٦
پايه‌هاى نظام اقتصادى اسلام
برنامه‌هاى اقتصادى و در نهايت تأمين قسط ، دومين هدف از بعثت انبياست . « 1 »
با توجه به دو نظريه ياد شده مىتوان اهداف اقتصاد اسلامى را چنين بيان كرد :
1 - برآوردن نيازهاى مادّى انسان در مسير رشد و تعالى او ( الدُّنْيا مَزْرَعَةُاْلآخِرَةِ ) .
2 - تأمين استقلال اقتصادى جامعه مسلمانان و نفى هرگونه وابستگى اقتصادى و سلطهء اقتصادى بيگانه .
3 - ريشه كن كردن فقر و محروميت به عنوان يكى از موانع رشد « 2 »
.
اميرمؤمنان ( ع ) در مذمت فقر مىفرمايد :
« انَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَهءُ لِلدينِ ، مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ ، داعِيَةٌ لِلْمَقْتِ » « 3 »
فقر ناقص كنندهء دين ، محل سرگردانى خرد و سبب دشمنى است .
پايه‌هاى نظام اقتصادى اسلام
پايه‌هاى نظام اقتصادى اسلام
جامعهء سرمايهء دارى به مالكيت خصوصى ، اصالت و ارزش خاصى داده و آن را به عنوان يك اصل و قاعدهء عمومى پذيرفته است . اطلاق سرمايه‌دارى به اين جوامع نيز بر همين اساس است . در جوامع سرمايه دارى ، در مقابل اصالت مالكيت فردى ، ملى كردن و مالكيت دولتى يك حالت استثنايى تلقى گشته و فقط براى رفع ضرورتهاى اجتماعى بايد به آن توجه شود . « 4 »
در جوامع سوسياليستى بر خلاف سرمايه‌دارى ، اصل بر مالكيت عمومى است و مالكيت اشتراكى به عنوان يك قاعدهء صحيح و عام پذيرفته شده است . مالكيت فردى در اين جوامع ، خلاف قاعده تلقى شده و در موارد استثنايى و ضرورى قابل طرح است . « 5 »
( 1 ) - مبانى فقهى قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران ، عباسعلى عميد زنجانى ، ص 112 ، دفتر مركزى جهاد دانشگاهى .
( 2 ) - همان ، ص 112 - 113 .
( 3 ) - نهج‌البلاغه ، صبحى صالح ، حكمت 319 .
( 4 ) - اقتصاد ما ، شهيد سيد محمد باقر صدر ، ترجمه محمد كاظم موسوى ، ج 2 ، ص 355 ، انتشارات اسلامى ، 1350 .
( 5 ) - همان .