نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — الصفحة ١٠٠

3 - مساوات در برابر قانون

2 - مساوات در حقوق و تكاليف

2 - مساوات در حقوق و تكاليف

از آنجا كه افراد بشر از لحاظ خلقت انسانى با هم برابر و برادرند ، اسلام آنها را در حقوق و تكاليف انسانى برابر و يكسان دانسته است و اختلاف حالات و استعداد و لياقت آنها ، باعث امتياز در حقوق و تكاليف بشرى نخواهد شد .

پيامبراسلام ( ص ) در چهارده قرن پيش به اين مطلب اشاره كرده و فرمود :

« الْخَلْق‌ُامامَ الْحَقِّ سَواءٌ » « 1 »

مردم در پيشگاه حق ، مساوى هستند .

و نيز فرمود :

« النَّاسُ كُلُّهُمْ سَواءٌ كَاسْنانِ الْمُشْطِ » « 2 »

مردم مانند دندانه هاى شانه با هم برابرند .

حضرت على ( ع ) نيز در برخوردارى مردم از حقوق مساوى مىفرمايد :

« الْحَقُّ لايَجْرى لَاحَدٍ الَّا جَرى عَلَيْهِ وَ لايَجْرى عَلَيْهِ الَّا جَرى لَهُ » « 3 »

قانون به نفع كسى اجرا نمىشود ، مگر اينكه به ضرر او نيز اجرا مىشود و به ضرر كسى اجرا نمىشود ، مگر اينكه به نفع او نيز اجرا مىگردد .

آن حضرت در جاى ديگر در بارهء مساوات در حقوق و تكاليف مىفرمايد :

« فَلْيَكُنْ امْرُ النَّاسَ عِنْدَكَ فِى الْحَقِّ سَواءً » « 4 »

بايد وضع مردم ، در مورد حق ، در نزد تو برابر و يكسان باشد .

3 - مساوات در برابر قانون

3 - مساوات در برابر قانون

منظور از اين اصل آن است كه قانون بدون توجه به دورى و نزديكى افراد با مجريان


( 1 ) - جنگ و صلح در اسلام ، مجيد خدّورى ، ص 448 .

( 2 ) - من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 272 ، دارالكتب الاسلاميه ، 1390 ه ق .

( 3 ) - نهج‌البلاغه ( عبده ) ، ج 2 ، ص 223 ، خطبه 211 .

( 4 ) - نهج البلاغه ، فيض الاسلام ، نامه 59 .