نقدى بر دين پژوهى فلسفه معاصر (فارسى) — الصفحة ٣٥٣
44 اكمال دين
44 اكمال دين
44 اكمال دين
دكتر سروش : آيه كريمه كه مىفرمايد : « اليوم اكملت لكم دينكم » ( مائده / 3 ) ناظر به اكمال حداقلى است نه حداكثرى . به اين معنا كه حداقل لازم هدايت به مردم داده شده است . اما حداكثر ممكن در تكامل تدريجى و بسط تاريخى بعدى اسلام پديد خواهد آمد . [ تجربه نبوى / ص 24 ]
كسانى به خطا گاه « كمال دين » را به معناى « جامعيت دين » و گاه به معناى كمال معرفت دينى گرفته‌اند و گاه بين كمال اقلى و اكثرى فرق ننهاده‌اند ، كه هر سه خطاست .
براى مثال شما مثلثى رسم مىكنيد ؛ اين مثلث در مثلث بودن و نسبت به تعريف مثلث كامل است و چيزى كم ندارد ، ولى البته سه ضلع ، جامع جميع اضلاع مقدر و ممكن نيست . . [ ص 108 ]
دين يك مرحله كمال دارد ؛ منتهى آن مرحله كمال به ذاتياتش است نه به عرضياتش . يعنى اين قرآن ممكن بود بسى كمتر از اين باشد و به كمال برسد . چون عرضيات قرآن در كمالش مدخليتى ندارد . به‌علاوه ، خيلى از مفسران معتقدند اين آيه كه به پيغمبر نازل شد ، آخرين آيه هم نبود و بعد از آن آيات زيادى آمد . اگر معنى كمال