منهاج النجاح في ترجمة مفتاح الفلاح (فارسى) — الصفحة ٣٦٥
توضيح [ تفسير مفردات عبارات مذكور ]
« سُبْحانَكَ » به معنى تنزيه است أى ننزّهك عن فعل العبث تنزيها : يعنى منزّه مىگردانيم و به پاكى ياد مىكنيم ترا از فعل عبث منزّه‌گردانيدنى .
« فَقِنا عَذابَ النَّارِ » چه هر گاه كه خلق اين اشياء مبتنى بر حكمت و مصلحت حال عباد است و معاش آنها به سبب آنست ، و دليلى است كه دلالت مىكند بر معرفت صانع ، و راغب مىكند بر طاعات او و قيام به وظايف عبادات او - جلّ شأنه - تا به نيل فوز ابدى رسند ؛ و غالبا كه انسان مخلّ است به آن ، پس حسن تفريع نموده است بر كلام سابق و گفته كه : فَقِنا عَذابَ النَّارِ يعنى پس نگاه‌دار ما را از عذاب آتش . « مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ » بعضى از مفسّرين گفته‌اند : اين آيهء كريمه اشعار بر آن دارد كه عذاب روحانى صعب‌تر از عذاب جسمانى است ، چه خزى ، فضيحت و حقارتى است نفسانى .
« رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادِي لِلْإِيمانِ » منادى نداكننده را گويند ، و مراد به آن حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله است . و بعضى گفته‌اند كه : مراد به آن قرآن مجيد است .
« فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا » مراد به ذنوب در اينجا كباير است .
« وَ كَفِّرْ عَنَّا سَيِّئاتِنا » مراد به سيّئات در اين مقام گناهان صغيره است ، يعنى :
به سبب توفيق ما بر اجتناب از گناهان كبيره تكفير گناهان صغيرهء ما كن . كنايه از آنكه اجتناب كردن از گناهان كبيره باعث آمرزش گناهان صغيره است .
« وَ تَوَفَّنا مَعَ الْأَبْرارِ » يعنى ما را در زمرهء ابرار در آور ، و وفات ما را با ايشان مقرّر دار . « رَبَّنا وَ آتِنا ما وَعَدْتَنا عَلى رُسُلِكَ » يعنى : اى پروردگار ما عطا كن به ما آن چيزى را كه وعده كرده‌اى ما را از براى تصديق انبياى تو ، يا جارى ساخته‌اى آن را به زبان معجز بيان پيغمبران تو . پس بر تقدير اول « على » به معنى « لام » است اى لاجل تصديقهم يعنى از براى تصديق ايشان . و بر تقدير دوم صلهء « وَعَدْتَنا » است به تضمين معنى اجريت ، اى اجريت على السنة رسلك - و اللَّه أعلم .