منهاج النجاح في ترجمة مفتاح الفلاح (فارسى) — الصفحة ١٨٨
توضيح [ تفسير مفردات دعاهاى مذكور ]
توضيح [ تفسير مفردات دعاهاى مذكور ]
توضيح [ تفسير مفردات دعاهاى مذكور ]
« ربّ الظّلام و الفلق »
مراد به فلق در اينجا نور است به قرينهء ظلام .
« وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ »
يعنى : و آنچه جمع سازد و پوشيده و مستور گرداند .
« وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ »
يعنى : هر گاه كه ماه جمع و تمام شود و بدر گردد .
« و كان يدور حيث دار الحقّ »
يدور كه صيغهء مضارع است در لفظ حق عمل كرده تا آن را فاعل خود گردانيده ، و ضمير دار كه فعل ماضى است راجع است به حضرت امير المؤمنين - عليه الصّلاة و السّلام - و حاصل معنى آنست كه :
حق مىگرديد چنانچه حضرت امير - صلوات اللَّه عليه - مىگرديد ؛ تا آنكه عبارت دعا منطبق شود به كلام معجز نظام سيّد انام - عليه و على آله الصّلاة من الملك العلّام - كه در باب حضرت امير دعا كرده فرمودند :
اللّهمّ ادر الحقّ معه كيفما دار
، يعنى : « بارخدايا بگردان حق را با حضرت امير - عليه صلوات اللَّه الملك القدير - چنان كه او بگردد و به هر جانب كه او رود » كنايه از آنكه حق را تابع او گردان كه به هر جانب كه او گردد و هر طرف كه او رود حق با او باشد .
و تأخير فاعل كه لفظ « حق » است به واسطهء رعايت فواصل است كه « فلق » و « وسق » و « اتّسق » است ، چنانچه در كلام مجيد فرموده در جايى كه خبر از احوال موسى - على نبيّنا و عليه السّلام - داده در وقت معارضهء سحرهء فرعون و گفته :
فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً مُوسى « 1 » ، كه تأخير موسى كرده به جهت رعايت فواصل .
« انشدك دم المظلوم »
انشد بر وزن اقعد ، قال في « الصّحاح » : نشدت فلانا انشدته اى قلت له : نشدتك اللَّه اى سألتك باللَّه . يعنى : عرب گاهى كه
( 1 ) سورهء طه : 20 - آيهء 67 .