منهاج النجاح في ترجمة مفتاح الفلاح (فارسى) — الصفحة ٩١

فصل 10 [ در ادب مع الله است كه به هفت قلم آراسته شده است و در آن سه تبصره است ]

الانسان سرّى و أنا سرّه .

پير مغان امير المؤمنين على عليه السّلام است .

بزم مجلس خاص اهل حق است .

تجلّى نور مكاشفه است كه بر دل عارف سالك متجلّى شود .

ترسا و ترسابچه مرد روحانى كه از صفات ذميمهء نفس پاك است .

خرابات مقام فنا و خراباتى اهل فنا را گويند .

خال كنايه از وحدت ذات مطلقه است .

خط عبارت از ظهور تعلّق ارواح به اجسام است .

خمّار و باده فروش پيران كامل و مرشدان و اصل را گويند .

دير مغان كنايه از مجلس عرفا و اولياست .

رند اشاره به اوليا و عرفا است كه وجود ايشان از غبار كدورات بشريّت صافى و پاك گشته است .

ساقى كنايه از فيّاض مطلق است ، و در بعضى مواضع مراد از ساقى كوثر است .

ساغر و صراحى مراد دل عارف است و آن را خمخانه و ميخانه و ميكده نيز گويند .

شاهد كنايه از معشوق است .

شراب كنايه از سكر محبّت و جذبهء حق است .

عشق كنايه از مقام ولايت مطلقهء علويّات عارفى است .

غمزه و كنار و بوسه كنايه از فيوضات و جذبات قلبى است .

قلندر كنايه از صاحب مقام اطلاق است حتّى از قيد اطلاق .

كليسا و كنشت كنايه از عالم معنى و شهود است .

مشاهده و مكاشفه و محاضره حضور قلب انسانست .

زلف كنايه است از مرتبهء امكانيّه از محسوسات و معقولات .

تبصره : آنكه امام عليه السّلام در تفسير كريمهء وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً فرمود :

اين شراب ابرار را از هر چه جز خداست تطهير مىكند ، اين همان معنى اشمخ