الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٤١
[ تشبيه در سورهء مدّثّر ]
چنان حالاتى منتقل شوند - ( در اينجا بخشى از آن اوصاف ) را ياد مىكنيم تا اطاله واقع در آن اشعار ، بر فضيلت اين اختصار ( اختصار وصف تشبيهى آيه ) دلالت كند .
و از جمله كسانى كه آن حالتى را كه بيان داشتيم وصف كرده ، و معانى و الفاظ بديعى آورده ، غيلان بن عقبه ( ملقب به ) ذو الرمة است . وى - در حالى كه سخن از دستهاى از گورخران در جستجوى آبشخوار و مواجه شدن با صياد و گريز از صياد به ميان مىآورد - اشعارى سروده كه آن شعرها را جوهرى از رمّانى ، از ازدى ، از ابى حاتم ، از اصمعى ، از ابى عمرو بن العلاء ، از ذى الرمة « 4 » قرائت كرده است : [ از بحر بسيط ]
968 فغلّست و عمود الصبح منصدع * عنها
« 5 » و سائره باللّيل محتجب
969 عينا مطحلبة الارجاء طامية * فيها الضّفادع و الحيتان تصطخب
970 يستلّها جدول كالسّيف منصلت * بين الأشاء تسامى حوله العشب
« 6 »
971 و بالشّمائل من جلّان مقتنص * رذل الثّياب خفىّ الشّخص منزرب
972 معدّ زرق هدت قضبا مصدّرة * ملس المتون حداها الرّيش و العقب
« 7 »
973 كانت اذا ودقت امثالهنّ له * فبعضهنّ عن الألّاف منشعب
« 8 »
974 حتّى اذا الوحش فى اهضام موردها * تغيّبت رابها من خيفة ريب
975 فعرّضت طلقا اعناقها فرقا * ثمّ اطّباها اليه الماء ينسكب
« 9 »
976 فاقبل الحقب و الأكباد ناشزة * فوق الشّراسيف فى احشائها تجب
( 4 ) - آن ابيات از قصيدهاى است با اين مطلع ما بال عينك . . . ديوان او ، ص 1 و بعد از آن ملاحظه شود . ( 5 ) - در ديوان ذى الرّمة ، ص 62 ، چاپ دمشق بجاى « عنها » عنه ضبط شده است . - م . ( 6 ) - در ديوان ذى الرّمة ( بجاى العشب ) العسب ضبط شده است . ( 7 ) - در نسخه اصل چنين است اما در ديوان ، ص 5 ( بجاى المتون ) البطون ضبط شده است . ( 8 ) - در ديوان ذى الرّمة ، ص 67 ، چاپ دمشق بجاى « منشعب » « مشتعب » ضبط شده است . - م . ( 9 ) - در نسخه اصل چنين است و در حاشيه آن ( بجاى اليه الماء ينسكب ) خرير الماء ينشعب و در ديوان خرير الماء ينسكب ضبط شده است .