الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣١٢
[ تشبيه در سورهء واقعه ]
مجزوء كامل ]
909 ظبى كانّ اللّه ال * بسه قشور الدر جلدا
910 و ترى على و جناته * فى اىّ حين شئت وردا
« 24 » و همانا وى معناى آن شعر را از گفتار بشار گرفته است : [ از بحر بسيط ]
911 كانّما خلقت من قشر لؤلؤة * فى كل اكنافها حسن بمرصاد
« 25 » و شاعر ديگرى گفته است : [ از بحر بسيط ]
912 كانّما افرغت فى قشر لؤلؤة * و كلّ جارحة من جسمها قمر
و ابراهيم بن العبّاس گفته است : [ از بحر خفيف ]
913 درّة حيثما اديرت اضاءت * و مشمّ من حيثما شمّ فاحا
« 26 » و شاعر ديگرى نيز در وصف زنى گفته است : [ از بحر طويل ]
914 هى الدر منثورا اذا ما تكلّمت * و كالدر مجموعا اذا لم تكلّم
و بحترى گفته است : [ از بحر بسيط ]
915 اذا نضون شفوف الرّيط آونة * قشرن عن لؤلؤ البحرين اصدافا
« 27 » و ابن الرومى گفته و بر آن معنى افزوده است : [ از بحر بسيط ]
916 تواضع الدر اذ البسن فاخره * فكنّ درّا و كان الدر اصدافا
« 28 »
( 24 ) - ابن ابى عون آن دو بيت را در كتاب التشبيهات ، ص 85 ياد كرده و مصحح كتاب در حاشيه گفته است : « از شعر ابى نواس است كه حمزه اصفهانى آن را گرد آورده است » نسخه خطى كتابخانه وزارة الهند ( لندن ) ، زير شماره 3867 ، برگ 181 . ( 25 ) - در حاشيه نسخه اصل ( بجاى حسن ) وجه ضبط شده است . ( ديوان بشار ، ج 2 ، ص 318 ملاحظه شود . ) ( 26 ) - در نسخه اصل چنين است اما در ديوان او ( الطرائف ، ص 142 ) ( بجاى مشم ) مشما ضبط شده است . ( 27 ) - ديوان البحترى ، ج 1 ، ص 381 ملاحظه شود . ( 28 ) - در نسخه اصل چنين است اما در ديوان او ، ص 125 به اين عبارت نقل شده است : شبهن بالدر اذ لبسن فاخره * بل كن درا و كان الدر اصدافا