الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣١١
[ تشبيه در سورهء واقعه ]
و همانا فرزدق در اين سخن‌سرايى ، روش اعشى را پيش گرفته در اين گفتارش : [ از بحر كامل ]
896 كجمانة البحرىّ جاء بها * غوّاصها من لجّة البحر
« 20 »
897 صلب الفؤاد رئيس اربعة * متخالفى الالوان و النّجر
898 فتنازعوا حتّى اذا اجتمعوا * القوا اليه مقالد الامر
899 حتّى اذا ما ساء ظنّهم * و مضى بهم شهرا الى شهر
900 القى مراسيه بتهلكة * ثبتت رواسيها فما تجرى
901 قتلت اباه فقال : أتبعه * او استفيد رغيبة الدهر
902 نصف النّهار الماء غامره * و شريكه بالغيب ما يدرى
« 21 »
903 فاصاب منيته فجاء بها * صدفيّة كمضيئة الجمر
904 يعطى بها ثمنا فيمنعها * و يقول صاحبه أ لا تشرى ؟
905 و يرى الصرارى يسجدون له * و يضمّها بيديه للنّحر
906 أ فتلك شبه المالكيّة اذ * خرجت ببهجتها من الخدر
و از سخنان نمكين و برگزيده گفتار جرير است : [ از بحر بسيط ]
907 ما استوصف النّاس من شىء يروقهم * الّا ارى امّ نوح فوق ما وصفوا
« 22 »
908 كانّها مزنة غرّاء لائحة * و درّة ما يوارى ضوءها الصدف
« 23 » و بتحقيق شاعران « محدث » در اين معناى تشبيهى انواع عجيبى آورده‌اند ، و الفاظ و معانى آن را از يكديگر اقتباس كرده‌اند ؛ ابو نواس گفته است : [ از بحر
( 20 ) - در ديوان او به آن بيت دست نيافتيم و سيوطى در « شرح شواهد المغنى » ، ص 878 آن را به مسيب بن علس دائى اعشى نسبت داده است . ( 21 ) - در نسخه اصل چنين است اما در مغنى اللبيب ، ج 2 ، ص 505 بجاى ( شريكه ) رفيقه ضبط شده است . ( 22 ) - در نسخه اصل چنين است اما در ديوان او ، ص 386 ( بجاى امّ نوح ) ام عمرو ضبط شده است . ( 23 ) - در نسخه اصل چنين است اما در ديوان او ، ( بجاى لائحة ) واضحة ضبط شده است .