الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٤

[ تشبيه در سورهء فتح ]

773 أنا ابن الغرّ فى السّلمات بيتى * و من كعب حللت بخير جار

( و نيز از آن نامها ) سلامة ، و آن مفرد سلام ؛ نام درختى است .

( و از افراد مسمّى به سلام ) ابو مالك سلامة بن جندل « 51 » شاعر است .

و نيز از نامهاى ايشان ( كه از نامهاى گياهان منتقل شده ) عرفجه است ، و آن نام ابو مالك عرفجة بن مالك بن عمرو بن كلاب است .

و « عرفج « 52 » » درختى از روييدنيهاى زمينهاى هموار است ؛ اعرابىاى گفته است :

[ از بحر طويل ]

774 عجبت لعطّار أتانا يسومنا * بدسكرة الفيّوم دهن البنفسج

775 فويحك يا عطّار هلّا أتيتنا * بضغث خزامى او بخوصة

« 53 » عرفج و عمارة بن عقيل « 54 » سروده است : [ از بحر طويل ]

776 لمستمطر بالرّمل فى بيت حرّة * هجان بحبل ذى ألاء و عرفج

777 تخور به الغزلان كلّ عشيّة * الى كلّ خشف كالسّوار و تخرج

778 أحبّ إلينا من قراقير ساحل * بدجلة او قصر ببغداد مرتج

و از آن نامها شقيق « 55 » و شقر است ، و آن گل شقايق ( لاله ) است ، طرفه سروده است : [ از بحر رمل ]

( 51 ) - او از بنى عامر بن عبيد بن الحارث از قدماى عصر جاهليّت است ، ( الشعر و الشعراء ، ج 1 ، ص 192 ، و خزانة الادب ، ج 2 ، ص 86 ) ( 52 ) - بارهنگ آبى . ( فرهنگ معين ، حرف ( عين ) ) . - م . ( 53 ) - در متن الجمان نحوسة ضبط شده و آن تحريف است . - م . ( 54 ) - او عمارة بن عقيل بن بلال بن جرير است . ( معجم الشعراء ، ص 78 ، و طبقات الشعراء ابن المعتزّ ، ص 316 ، و تاريخ بغداد ، ج 12 ، ص 282 ، و الاغانى ، ج 2 ، ص 436 ، و كتاب بغداد ابن طيفور ، ص 154 ، و خزانة الادب ، ج 2 ، ص 497 ، و شرح ديوان الحماسة ، ج 3 ، ص 1432 ) ( 55 ) - در لسان العرب ، و منتهى الارب ( ريشه شقّ ) شقيق به عنوان مفرد براى شقائق نام برده نشده است . در لسان العرب آمده است « شقائق النعمان » گياهى است ، مفرد و جمع آن يكى است ، و گفته شده مفرد آن شقيقه است . - م .