الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٢٢

[ تشبيه در سورهء يونس ]

و در مورد تشبيه شتران سوارى گفته است : [ از بحر بسيط ]

247 بأينق كقداح النّبع قد ذبلت * منها الشّمائل امثال القراقير

« 10 » وى در حالى كه حركت شترى را وصف مىكند و دو پهلويش را هنگام گام برداشتن به موج تشبيه مىكند ، گفته است : [ از بحر رجز ]

248 كانّ دفّيه إذا تزيّدا * موجان ظلّا للجنوب مطردا

و دربارهء وصف عظمت و ارتفاع موج دريا ، در تنزيل عزيز ( قرآن ) تشبيهى ديگر آمده ، و آن گفتار خداى - تعالى - در سورهء لقمان است : وَ إِذا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ كَالظُّلَلِ « 11 » .

( و آن تشبيه ) به اين سبب است كه موج دريا عظمت مىيابد ، و در ارتفاع و فراپوشاندن آنچه زير آن قرار گرفته ، همانند سايبانها مىشود ، نابغهء جعدى ، در حالى كه سخن از اسب به ميان مىآورد گفته است : [ از بحر وافر ]

249 يما شيهنّ أخضر ذو ظلال * على حافاته فلق الدنان

« 12 »

( 10 ) - ديوان ذى الرّمّة ، ص 279 . ( 11 ) - سورة لقمان ( 31 ) آيهء 32 . ( 12 ) - در نسخه اصل ، و تفسير القرطبى ( ج 14 ، ص 80 ) چنين است ، امّا در شعر النابغة الجعدى ، ص 163 ، و تفسير غريب القرآن ، ص 345 ( بجاى يماشيهن ) يعارضهنّ ضبط شده است .