الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٢٠

[ تشبيه در سورهء يونس ]

[ تشبيه در سورهء هود ] ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - : وَ هِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ كَالْجِبالِ « 1 » .

« الجرى » به معناى عبور سريع است ؛ مانند عبور آب بر روى زمين .

و السفينة تجرى بالماء ( : كشتى آب را به جريان مىآورد ) ، و الفرس يجرى فى عدوه ( : اسب در حالت دويدنش جريان مىيابد ) ، و گفته مىشود : « هذه العلّة تجرى فى احكامها » ( : اين علّت در احكام خود جارى است ) » يعنى بدون داشتن مانع در آن احكام جريان دارد .

« الموج » : و آن جمع « الموجة » است ، و « موجة » قطعه بزرگ برخيزنده از مجموع آب بسيار است ، و عظيم‌ترين موج هنگامى پديد مىآيد كه باد به تندى وزد .

پس آن تشبيه بر عظمت شأن آن قصّه كه عبارت است از : بالا آمدن آب و گسترش‌يافتنش بر همه جاى زمين ، و آميختن بادها با آن ، و عبرت گرفتن از حركت كشتى در آن امواج عظيم ، دلالت دارد ، و عبارت آن با وجود اختصارش جانشين توضيحى مفصّل شده است .

و مانند اين تشبيه است در سوره ديگر گفتار خداى - تعالى - : فَأَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ فَكانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ « 2 » .

و بتحقيق شاعران ، با تشبيهى همانند آنچه در قرآن كريم وارد شده به وصف

( 1 ) - سورة هود ( 11 ) آيهء 42 . ( 2 ) - سورة الشعراء ( 26 ) آيهء 63 .