بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٤٨

1 بخشى از تفسيرى كهن

اندر آمدى ، و ته اندر حرم بودى و نه از قريش بودى . و قريش را حمس خواندندى .

قطبه پيغامبر را گفت : اگر ته حمسى من حمسم ، دين ترا پسنديدستم و فر سنّت ته همىروم .

اين آيت بيامد و مران حال را منسوخ كرد و گفت : وَ لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِها . طاعت اندر حرم نه آن است كاندر خانه‌هاتان از ره پشت اندر آييد « 1 » . وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى . جز كه طاعت داشتن به وقت حرم گرفتن طاعت آن كس بود كه بپرهيزد از جماع ، و ز دشنام ، و ز ستيدن « 2 » فا يار اندر طريق حج . وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها . و از راه درها اندر آييد به خانهاتان . اكنون رخصت مر شما را . وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ . بپرهيزيد و صيد مگيريد به حرم اندر ، تا رستگارى يابيد به ثواب خداى عزّ و جلّ ، و نجات يابيد از عذاب دردناك .

آيهء 190 وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ .

ابن عبّاس گفت : چو پيغامبر عليه السّلم فا ياران [ 61 ] عمره برد به مكه ، چو به حديبيه برسيد ، كافران فاز داشتند پيغامبر را از عمره بردن به مكه ، و صلح‌نامه نبشتند فا پيغامبر عليه السّلم فر ان كه امسال فاز گردد ، و ديگر سال هم اندرين مه عمره آرد به مكه ، و خالى كنند مكه مرورا سه روز .

ديگر سال پيغامبر فا ياران بيامد تا آن عمره را قضا كند ؛ همىترسيد كه كافران فا او وفا نكنند . اين آيت بيامد : وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ . و كارزار كنيد اندر طاعت خداى به حرم اندر ، و به حرم اندر فا آن كسها كه فا شما ابتداى كارزار كنند : وَ لا تَعْتَدُوا .

و كلبى گفت : و شما ابتداى كارزار مكنيد تا ايشان ابتدا نكنند . إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ . كه خداى دوست ندارد مران كسها را كاز حد بگذرند ، و بهرى گفتند : وَ لا تَعْتَدُوا . اى فىداد مكنيد به كشتن زنان و كودكان و پيران كه خداى نپسندد فىداد فىدادگران .

( 1 ) . متن : آيد . ( 2 ) . چنين است در متن - ستيهيدن ؟