بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٤٧

1 بخشى از تفسيرى كهن

خورد ، اين آيت بيامد : وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ . و بهرى از شما خواسته‌ى بدادر مسلمان مخوريد . وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ . خواسته‌هاى مسلمانان به حاكمان مفگنيد تا شما را حكم كنند به باطل ، و شما دانيد كه ستمگاريد ، به قول حسن بصرى و قتاده . لِتَأْكُلُوا فَرِيقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ . تا بخوريد بهرى از خواستهء مردمان به جور . وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ . و شما دانيد كه فر ناحق‌ايد .

آيهء 189 يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ . ابن عبّاس گفت : به شأن معاذ بن جبل آمد و ثعلبة بن غنمه ، و هر دو انصارى بودند . گفتند : يا پيغامبر خداى ، چه سبب است مر ماه را پيدا آيد باريك چو رشته‌اى ، پس فاز زيادت همىشود تا گرد بيستد ، پس فاز به نقصان اوفتد تا فاز گردد هم فر ان حال كه به ابتدا بودست ؟ اين آيت بيامد : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ . الآيه . ترا همىپرسند يا محمّد عليه السّلم از باريكى ماه و ز پرّى اوى ، و هلالش از بهر آن خوانند چو مردمان مرورا به وقت نو شدن ببينند بگويند : لا إله الّا اللّه . قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ . بگوى مر پرسندگان را كه بيافريد خداى ماه از بهر منفعت مردمان را مر وقت روزه گرفتن و گشادن را ، و عدّت زنان را . وَ الْحَجِّ . و بگوى وقت است مر حج را ، به دو بشناسند ايّام حج را . وَ لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِها . [ 60 ]

ابن عبّاس گفت : مردمان اندر جاهليّت و به اوّل مسلمانى چو حرم گرفتندى پيش از ايّام حج ، هركه از اهل خانه‌ى كلوخين بودى ، از ره در اندر نيامدى به سراى ، سوى پشت خانه سوراخى بكردى و بدان ره اندر آمدى و بيرون شدى ؛ و اگر از اهل خيمه بودى ، از پس پشت خيمه اندر آمدى ، مگر آن كسى كه حرم گرفته بودى از قريش و ز كنانه و ز خزاعه بودى .

تا يك روز پيغامبر عليه السّلم از در بوستانى اندر آمد و محرم بود . مردى بديد مرورا كه نه از قريش بود ، او را قطبة بن عامر خواندندى ، از راه در اندر آمد از پس پيغامبر . اوى محرم بود . بديدش . پيغامبر مرورا گفت : از من دور باش كه ته « 1 » از ره در

( 1 ) . ته - تو .