بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٤٤
1 بخشى از تفسيرى كهن
جبريل بياورد سوى پيغامبر عليه السّلم بيست سال . هُدىً لِلنَّاسِ . رهنماى است قرآن مران را كه به دو بگرود و كار كند بدانچه اندروست . وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ . و اندرو آيتهايى است پديد كرده از حلال و حرام او مخرج است اندر دين به دو از شبهتها و گمبودگيها .
فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ . و هران كسى كاز شما حاضر باشد به ماه رمضان و درست باشد به تن و به خرد ، و نه حايض باشد و نه زجه ، روزه بدارد ماه رمضان . وَ مَنْ كانَ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ . و هركه از شما بيمار باشد و روزه داشت نتواند يا به سفر باشد ، روزه بگشايد . فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ . فرو به عدد آن روزگار كه بگشاده بود روزگار ديگر بدارد . يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ . خداى عزّ و جلّ بدان رخصتى كه بداد شما را از گشادن روزه به حال سفر و بيمارى ، آسانى خواست فر شما . وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ . و نخواست دشوارى فر شما . وَ لِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ . تا تمام كنيد عدد روزگار ماه . وَ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ . و تا بزرگ داريد مرورا بدان كه شناسا كرد مر شما را به دين خويش و سنّتهاى پيغامبر خويش . [ 56 ] وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ . تا بگزاريد شكر اين نعمت خداى را عزّ و جلّ و فىفرمانى نكنيد مرورا .
آيهء 186 وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ .
ابن عبّاس گويد : چو آن آيت بيامد : وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ . ياران گفتند يا پيغامبر خداى ، بفرمودمان خداى به دعا ، و وعده كردمان به اجابت ، خبر ده ما را از خداى كه نزديك است او تا فا او راز گوييم ، يا دورست تا به آواز بلندش بخوانيم .
اين آيت بيامد : وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ . چو بپرسند ترا كه محمّدى بندگان من از من ، بگوى كه من نزديكم به بندگان . أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ . پاسخ كنم خواندن خواننده را چو بخواند مرا .
و كلبى گفت : جهودان گفتند چگونه شنود خداى دعاهاى ما و ته كه محمّدى ، چنين گويى همى كه ميان ما و آن آسمان نخستين پانصدساله راهست ؟
اين آيت بيامد .
مقاتل گويد : اين به شأن عمر آمد ، و آن آن بود كه عمر فا زن شبى از شبهاى