بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٣٩
1 بخشى از تفسيرى كهن
شما او را پرستيد همى .
آيهء 173 إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ . و حرام كرد فر شما مردار و خون روان [ 48 ] و گوشت خوك . وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ . و آنچه نام برده باشند فروجز نام خداى و بسمل كرده باشند به نام بتان . فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ . هركه فيچاره شود به وقت گرسنگى به خوردن چيزى ازين جز اينها . غَيْرَ باغٍ وَ لا « 1 » عادٍ . او باغى و عادى نباشد .
زجّاج گفت : باغى آن بود كه بيشاز آنكه گرسنگى را بنشاند ، بخورد ؛ يا بدان مقدار نخورد كش قوت باشد ؛ و حسن و سدى گفتند : فىآنكه اندر خوردن مردار ستمگار باشند يا به سيرى بخورند ، و فىآنكه عادى باشند مردار خورند ، و ايشان را به دو حاجت نباشد . و قتيبى گفت : فىآنكه فر مسلمانان به شمشير برون آمده باشند ، يا فا سلطان عادل خارجى گشته باشند . فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ . فروبزه نى به خوردن مردار به وقت اضطرار به مقدار . إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ . كه خداى عزّ و جلّ آمرزگارست بندگان را و بخشايندهى ايشان كه رخصت دهد همى مر ايشان را به خوردن مردار به حال اضطرار .
آيهء 174 إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتابِ . آن كسهايى كه پنهان كردند مران كه خداى فروفرستاد اندر توريت از صفت پيغامبر عليه السّلم . وَ يَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَناً قَلِيلًا . و بگزينند همى به پنهانكردن صفت پيغامبر عليه السّلم سود زيان اندكى . أُولئِكَ ما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ . ايشان آن كسهااند كه نخورند همى [ 49 ] مگر آتش ، اى آنچه همىبخورند اندرين جهان ، آتش گردد اندر شكمهاشان اندران جهان . وَ لا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ . و خداى فا ايشان سخن نگويد به رحمت اندران جهان . وَ لا يُزَكِّيهِمْ . و عفو نكندشان و ننهد ازيشان گناهانشان . وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ . و مر ايشان را [ است ] عذاب دردناك اندران جهان .
آيهء 175 أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى وَ الْعَذابَ بِالْمَغْفِرَةِ . ايشان آن كسهااند كه
( 1 ) . « لا » در متن نيامده است .