بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٣٤

1 بخشى از تفسيرى كهن

آيهء 157 أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ . ايشان آن‌كسهااند كه مر ايشان راست از خداى ايشان آمرزش و بخشايش ، وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ . و ايشان آن‌كسهااند كه توفيق يافتستند به گفتار : إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ .

آيهء 158 إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ . سعىكردن ميان كوه صفا او كوه مروه فر در مزكت مكه از سنّتهاى حج است و از علامتهاى خداى است كه بفرمودست مر خلق را به دو . فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ . و هركه به خانه‌ى كعبه حج كند يا عمره كند .

فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما . فر ان كس بزه‌اى نيست كه سعى كند ميان كوه صفا و مروه .

و اين جواب آن است كه به جاهليت اندر بتى را فر كوه صفا نهادندى نام آن بت اساف بودى ؛ و بتى را فر كوه مروه نهادندى نام آن بت نايله بودى ؛ و چون بدين بت يا آن بت برسيدندى ، مرو را سجود كردندى . چو مسلمانى آمد ، بهرى از ياران گفتند كه ما را بزه بود دويدن ميان صفا و مروه به وقت حج‌كردن ، به سبب آن را كان موضع بتان بودى [ 41 ] اين آيت بيامد : فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما وَ مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللَّهَ شاكِرٌ عَلِيمٌ . و هركه او از خودى خويش نيكى كند ، اى گرد خانه طواف كند بيرون ايّام حج و عمره ، خداى پذيرنده‌ى آنست و داناست به نيّتهاى بندگان .

آيهء 159 إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلْنا مِنَ الْبَيِّناتِ وَ الْهُدى . اين آيت به شأن مهتران جهودان آمدست . گفت آن‌كسها كه همىپنهان كنند مران را كه ما فروفرستاديم اندر توريت از صفت پيغامبر ، و آيت رجم و تحويل قبله سوى كعبه و ز حلال و از حرام . مِنْ بَعْدِ ما بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتابِ . سپس از ان كه ما پديد كرده بوديم اندر توريت . أُولئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَ يَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ . ايشان آن‌كسهااند كه لعنت خداى فر ايشان است و لعنت مومنان .

ابن عبّاس گفت : هيچ دو مسلمانى نباشد كه يك مر ديگر را لعنت كنند كه نه آن لعنت فاز جهودان گردد . و مجاهد گفت آن لعنت‌كنندگان كه ياد كرد خداى اندر قرآن ، همه فريشتگان‌اند و همه جانوران جز آدميان و پريان .