بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٢٩
1 بخشى از تفسيرى كهن
قبله‌ى كعبه مر خداى راست . [ 33 ] يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ . ره نمايد به قبله‌ى راست و به دين راست مران كسها را كه او خواهد .
آيهء 143 وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ . همچنان‌كه ره نموديم مر شما را كه مومنان‌ايد به راه راست ، هم‌چنان مر شما را جماعتى كرديم گزيده ، تا گوايى دهيد مر پيغامبران را روز راستخيز به گزارد پيغامبرى . وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً . و پيغامبر صلّى اللّه بباشد مر شما را مزكى كه تزكيت كند پيش خداى عزّ و جلّ ؛ اين قول ابن عبّاس است .
و قتاده گفت : تا پيغامبر گوايى دهد كه گزارد رسالت به امّت ؛ و مجاهد گفت :
لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ . تا گوايى دهيد مر محمّد را فر جهودان و ترسا [ آ ] ن و مغان به گزارد پيغامبرى . وَ ما جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى عَقِبَيْهِ . و ما نفرموديم مر ترا به نمازكردن سوى بيت المقدس و فاز فرمان نداديم به نمازكردن سوى كعبه مگر از بهر آن را تا بدانيم و ببينيم كه كه باشد فرمان‌بردار مر ترا از جمله‌ى آن كسها كه مرتد شوند ، فاز گردند فاز كافرى . وَ إِنْ كانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ . و گردانيدن قبله سوى كعبه دشوار بود فر جهودان و فر منافقان مگر فران كسها كه توفيق دادشان خداى از مخلصان مر متابعت پيغامبر را عليه السّلم . وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمانَكُمْ . خداى عزّ و جلّ ضايع نكند گروش شما را [ 34 ] كه مومنان‌ايد ؛ اى باطل نكند مر نمازهاتان را كه كرده بوديد سوى بيت المقدس به فرمان پيغامبر عليه السّلم . إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ . كه خداى به مومنان مهربانست و بخشاينده .
آيهء 144 قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ .
سبب نزول اين آيت آن بود كه پيغامبر عليه السّلم سوى بيت المقدس نماز كرد به قبله‌ى جهودان ، اميد آن را كه جهودان بگروند به دو ؛ از ايراك جهودان نعت پيغامبر عليه السّلم چنان يافته بودند كاو به دو قبله نماز كند . چو جهودان به دو نگرويدند ، دشمن گرفت قبله‌ى ايشان را .
جبريل را گفت : اى جبريل ، خواستمى كه خداى عزّ و جلّ مرا فاز قبله‌ى كعبه