بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٢٨
1 بخشى از تفسيرى كهن
وَ نَحْنُ لَهُ مُخْلِصُونَ . و ما مر خداى را ايم بندگانى فىآميز ، اى جز مر او را نپرستيم .
آيهء 140 أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطَ كانُوا هُوداً أَوْ نَصارى . و همىگويند كه ابراهيم و فرزندان او اسمعيل و اسحق و نبسهء او ، او يعقوب و نژاد يعقوب ، جهود بودند يا ترسا . قُلْ أَ أَنْتُمْ أَعْلَمُ أَمِ اللَّهُ . و بگوى مر ايشان را كه شما داناتريد به دين ابراهيم و فرزندان او يا خداى عزّ و جلّ ؟
و خداى خبر داد مرا كه ابراهيم [ 32 ] نه جهود بود و نه ترسا . وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ . و كيست ستمگار [ تر ] فر خويشتن و دروغزنتر از ان كسى كه پنهان كرد گوايى را كه نزد او بود اندر توريت و انجيل از خداى عزّ و جلّ ؟ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ . و خداى غافل نيست و فروپوشيده نيست از آنچه شما كنيد همى . اى مكافات آن برساند به شما كه جهودانايد و ترسا [ آ ] نايد .
آيهء 141 تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَها ما كَسَبَتْ . آن جماعتى بودند كه رفتند ابراهيم او فرزندان او . وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ . مر ايشان را ثواب آنچه ايشان كردند ، و مر شما را مكافات آنچه شما كنيد . وَ لا تُسْئَلُونَ عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ . و شما را از كار ايشان نپرسند ، و ز كار شما پرسند .
آيهء 142 سَيَقُولُ السُّفَهاءُ مِنَ النَّاسِ ما وَلَّاهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كانُوا عَلَيْها .
حسن البصرى گفت و مقاتل : پيغامبر عليه السّلم به قبلهء بيت المقدس نماز كرد هفده ماه . دشوار آمد فر مشركان مكه ، چو قبله سوى كعبه گشت ، كافران مكه گفتند : محمّد آرزومند گشت به شهر خويش ، همچنانكه فاز قبلهى ما فاز آمد ، فاز دين ما فاز آيد . اين آيت بيامد به شأن ايشان .
و سعيد بن جبير گويد و مجاهد : اين سفيهان اندرين آيت مهتران جهوداناند ، كعب الاشرف و ياران او . چون پيغامبر عليه السّلم از بيت مقدس روى به كعبه كرد ، گفتند : ما وَلَّاهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كانُوا عَلَيْها . چى گردانيد مر ايشان را از ان قبلهاى كه تا اكنون سوى او نماز كردندى . قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ .
كلبى گفت : بگوى مر خداى راست عزّ و جلّ قبله بيت المقدس و مغرب ،