بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٢٥

1 بخشى از تفسيرى كهن

كاو تن خويش را زيان كند . و زجاج گفت : نگردد از ملّت ابراهيم مگر آن كسى كه خويشتن خويش را نشناسد ؛ كه هركه خويشتن خويش را بشناسد « 1 » خداى را بشناسد .

و ملّت نامى است مر هرراهى را كه بسپرند [ 28 ] و اثر او پيدا بود . پس ثنا كرد فر ابراهيم عليه السّلم و گفت : وَ لَقَدِ اصْطَفَيْناهُ فِي الدُّنْيا . ما مرورا بگزيديم اندرين جهان ، اى به دوستى گرفتيمش . وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ . و ابراهيم اندران جهان از رستگاران باشد از عذاب ، وز ظفريافتگان باشد به بهشت . و گويند ابراهيم فا پدران نيكان باشد از پيغامبران اندر بهشت .

زجاج گفت : صالح آن كس باشد كه فريضه‌هاى خداى را بگزارد ، و امانتهاى مسلمانان « 2 » فاز دهد .

آيهء 131 إِذْ قالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ . بگزيدش خداى آن وقتى كه گفتش أَسْلِمْ . ابن عباس گفت :

خويشتن خالص مرا كن . و فرّا گفت : دايم باش فر آنچه هستى فرو . قالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ . ابراهيم گفت : گردن دادم مر آفريدگار خلايق را .

آيهء 132 وَ وَصَّى بِها إِبْراهِيمُ بَنِيهِ . اندرز كرد به كلمت اخلاص و به ملّت اسلام ابراهيم فرزندان را ، اسمعيل و اسحق را . وَ يَعْقُوبُ . او نيز يعقوب وصيّت كرد به كلمت اخلاص مر دوازده پسر خود را به گاه مرگ . يا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ . گفت : يا فرزندان بگزيد خداى مر شما را از همه دينها ، دين مسلمانى . مرگ مبادا مر شما را مگر فر مسلمانى .

آيهء 133 أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ . اين جواب جهودان است .

ايشان گفتند مر پيغامبر را : يا محمّد ، يعقوب آن روز كه بمرد ، فرزندان را به دين جهودى وصيّت كرد . خداى گفت عزّ و جلّ و شما كه جهودان‌ايد ، حاضر بوديد نزد يعقوب بدان وقتى كاو را مرگ آمد ، تا بدانستيدى كه به دين جهودى وصيّت كرد ، اى شما حاضر نبوديد [ 29 ] آن‌وقت ، پس چرا فروفر به باطل همىگوايى دهيد ؟

( 1 ) . متن : از « هركه . . . » مكرر است . ( 2 ) . متن : مسلمان‌نان