بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٢٢

1 بخشى از تفسيرى كهن

عَدْلٌ . و ز هيچ تنى اندر آن روز فدى نپذيرند . وَ لا تَنْفَعُها شَفاعَةٌ . و شفاعت شفيعى منفعت نكند مران تن را جز به دستورى خداى عزّ و جلّ . وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ . و نه فاز دارند مر ايشان را عذاب خداى عزّ و جلّ .

آيهء 124 وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ . و آزمايش كرد خداى عزّ و جلّ مر ابراهيم را به سخنانى ، اى بفرمودش خداى به فرمانهايى . فَأَتَمَّهُنَّ . ابراهيم تمام كرد مران سخنان را ، اى كاركرد فر آن فرمانها فىتقصير .

مفسّران را اختلاف است اندر تفسير اين آيت . ابن عبّاس گفت : خدايش بفرمود به ده خصلت ، پنج از وى به سر اندرون ، و پنج به تن اندرون . يكى از آنچه به سر اندرون است ، موى استردن ، و ديگر سبلت پيراستن ، و سديگر مسواك‌كردن ، و چهارم به وقت مسح مضمضه‌كردن ، و پنجم آب به بينى فركشيدن . و امّا از آنچه به تن اندرست ، موى زيركش پاك‌كردن ، و موى زهار استردن ، و ختنه‌كردن ، و به آب طهوركردن ، و ناخن چدن .

و حسن بصرى گفت : و مبتلا كرد خداى عزّ و جلّ به بلويهايى ابراهيم را ، صبر كرد فر آن بلويها . يكى از آن ، آن بود كه به آتش افگندش نمرود ، و ديگر ختنه كرد خود را از پس هشتاد سالگى ، و مبتلا كردش خداى عزّ و جلّ به ذبح فرزند ، راضى بود مر قضاى خداى را .

و مقاتل گفت : بفرمودش خداى عزّ و جلّ به‌كردن دعاهايى كه ياد كردست خداى عزّ و جلّ اندر قرآن . ابراهيم نخواند « 1 » مر خداى را بدان دعاها ، چنان كه گفت :

رَبَّنا وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ « 2 » . رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ « 3 » . رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ [ 25 ] عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ « 4 » . رَبَّنا وَ تَقَبَّلْ دُعاءِ « 5 » . رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ « 6 » . قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً .

( 1 ) . صحيح : بخواند . ( 2 ) . آيهء 129 ، سورهء بقره . ( 3 ) . آيهء 127 ، سورهء بقره . ( 4 ) . آيهء 37 ، سورهء ابراهيم . ( 5 ) . آيهء 40 ، سورهء ابراهيم . ( 6 ) . آيهء 41 ، سورهء ابراهيم .