بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٢٠
1 بخشى از تفسيرى كهن
پاكى مر خداى راست از آنچه گفتند اين ناسزاگويان . بَلْ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ .
نه چنان است كايشان گفتند ، بلكه مر خداى راست اهل آسمانها و زميها از فريشتگان و ز اهل زمى ، عيسى و همه آدميان . كُلٌّ لَهُ قانِتُونَ . همه مقرند مر خداى را به خدايى .
بو صالح ابن عبّاس گفت : اين آيت خاص است مر اهل طاعت را از مومنان . و ضحّاك گفت : اين آيت عام است . كس است كه مر خداى را طاعت دارد به كام ، و كس است كه طاعت دارد به نوكام .
آيهء 117 بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِذا قَضى أَمْراً . نوكنندهى آسمانها و زمينهاست .
وَ إِذا قَضى أَمْراً . و چو خواهد خداى عزّ و جلّ بودن چيزى و آفريدن مخلوقى ، فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ . مران چيز بودمين 2 را كاندر علم او بود كه بخواهد بودن ، گويد :
بباش . بباشد ، چنان كه او خواهد .
آيهء 118 وَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ لَوْ لا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينا آيَةٌ . و گفتند آنكسها كه نشناختند مر خداى را به بانگى از كافران مكه چرا خداى فا ما سخن نگويد ، اى چرا ما را نگويد كه محمّد صلّى اللّه عليه پيغامبر من است ، به دو بگرويد . يا چرا نشانى [ 22 ] نيارى تا كه بدانيمى كه ته « 1 » پيغامبر خدايى ، چنان نشانى كاورده بود موسى .
كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ . همچنين گفتند كافران گذشتگان مر پيغامبرانشان را ، چنان كاين كافران همىخواهند از تو كه محمّدى عليه السّلم .
تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ . ماننده گشت دلهاى اين كافران بدان كافران گذشتگان .
قَدْ بَيَّنَّا الْآياتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ . پيدا كرديم نشانيهاى نبوّت ته كه محمّدى اندر قرآن مر فىگمانان را از مومنان .
آيهء 119 إِنَّا أَرْسَلْناكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَ نَذِيراً . ما بفرستاديم ترا يا محمّد عليه السّلم به توحيد مژدهدهنده مر مومنان را به بهشت ، و ترساننده مر كافران را از دوژخ . وَ لا تُسْئَلُ عَنْ أَصْحابِ الْجَحِيمِ . و نگهدار آنچه ترا بفرموديم به دو ، او خلق را به دو خوان كه
( 1 ) . ته - تو .