بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ١٨

1 بخشى از تفسيرى كهن

گوييد بدانچه گفتيد .

آيهء 112 بَلى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ . مقاتل گفت : نه چنان است كه شما گفتيد ، كه جهودان او ترسا [ آ ] ن‌ايد ، به بهشت شود جز شما آن كسى كاو خالص كند دين خويش مر خداى را ، و به محمّد بگرود او نيكوكار باشد . فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ . مر او را ثواب ايمان او ، طاعت او بود نزد آفريدگار او . وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ . و فر ايشان بيم نى و نه اندوه خورند ايشان [ 19 ] .

آيهء 113 وَ قالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصارى عَلى شَيْءٍ . جهودان گفتند كه : ترسا [ آ ] ن فر باطل‌اند ، و دين نيست مگر دين جهودى . وَ قالَتِ النَّصارى لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلى شَيْءٍ . و ترسا [ آ ] ن گفتند : جهودان فر باطل‌اند ، و دين نيست مگر دين ترسايى . وَ هُمْ يَتْلُونَ الْكِتابَ . و ايشان هردو گروه توريت و انجيل همىخوانند ، و به دو كار نكنند . كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ . همچو جهودان و ترسا [ آ ] ن ، گفتند كافران عرب كه :

جهودى و ترسايى و مسلمانى هيچ چيز نيست . فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ .

خداى گفت عزّ و جلّ : من خداى داور باشم و حاكم ميان جهودان و ترسا [ آ ] ن و مشركان عرب روز راستخيز ، بدان دو گروهى كايشان كردند اندر دين خداى عزّ و جلّ .

و زجّاج گفت رحمه اللّه : معنى اين آيت آن بود كه بنمايد مر ايشان را اندر قيامت كه كه به بهشت شود و كه به دوژخ شود معاينه .

آيهء 114 وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى فِي خَرابِها .

ابن عبّاس گفت : پادشايى از روم ، او را ططوس بن اسبسيانوس گفتندى ، بيت المقدس را ويران كرد ، و مردارها اندرو بيفگند ، و مبارزان‌شان را بكشت ، و زنان او فرزندان‌شان را اسير كرد ، و هميشه خراب بود تا مسلمانان آبادان كردند به گاه عمر .

حسن البصرى و قتاده گفتند : به شأن بخت نصر آمدست و ياران او . ترسا [ آ ] ن مر بخت نصر را فر ويران‌كردن بيت المقدس يارى داده بودند . خداى گفت عزّ و جلّ :