بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ١٦
1 بخشى از تفسيرى كهن
آيهء 107 أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . اهل تفسير گفتند : و ندانى كه خداى تبارك و تعالى ، مر او راست خزاين آسمانها و زميها ؟
كلبى گفت : خزاين آسمان روزى است و باران ، و خزاين ز مى نبات است ؛ و زجّاج گفت : و ندانى كه مر خداى راست عزّ و جلّ تمامى قادرى فر همه چيزىكه خواست و خواهد . و خداى داند صلاح اهل آسمان و زمين بدانچه بفرمود بندگان را به دو از كاركردن به ناسخ و ايمان آوردن به منسوخ . وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ . و نيست مر شما را بجز از خداى كسى كه قيام كند مر كارهاى شما را به دين و دنيا ، و نه مانعى كه مر شما را فاز دارد از بلاها .
آيهء 108 أَمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَسْئَلُوا رَسُولَكُمْ كَما سُئِلَ مُوسى مِنْ قَبْلُ . ابن عبّاس گفت :
رئيسى بود از رئيسان « 1 » مكّه ، نامش عبد اللّه بن ابى اميّه المخزومى بود . سوى پيغامبر آمد عليه السّلام وا جماعتى از قريش ، و مرو را گفت : يا محمّد ، به خداى كه نگروم كه ته « 2 » رسول اويى تا اندر مكّه چشمههاى آب روان نكنى ، يا ترا بوستانى نباشد از خرماستان [ 17 ] و انگورستان اندر ميان آن جويهاى روان ، يا نردبانى بنهى و فرشوى به آسمان . و ما استوار نداريم فر شدن ته به آسمان ، تا نامهاى نارى و نخوانى فرما ، تا خداى را او فريشتگان را نارى گوا فر آنچه همىگويى كه اين حق است .
اين آيت بيامد : أَمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَسْئَلُوا رَسُولَكُمْ كَما سُئِلَ مُوسى مِنْ قَبْلُ . شما كه مكّيانايد همىخواهيد كاز پيغامبر شما آن طلب كنيد كه قوم موسى طلب كردند از موسى ، ديدار خداى و سخن گفتار خداى عزّ و جلّ . وَ مَنْ يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْإِيمانِ . و هر آن كسى كاو اختيار كند جهودى را فر مسلمانى و كافرى را فر مومنى . فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ . گم كرد راه صواب و دين مسلمانى را .
آيهء 109 وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ . آرزو كردند و خواستند بسيارى از جهودان مدينه . لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمانِكُمْ كُفَّاراً . كه مر شما را به شك افگنندى اندر دين شما ، تا مرتد
( 1 ) . در متن : ريسان . ( 2 ) . ته - تو .