بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٩٠
1 بخشى از تفسيرى كهن
خداى ره ننمايد مر منافقان را و مرائيان « 1 » را به اندر يافتن مثل قرآن .
آيهء 265 وَ مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ . پس مثل نفقه‌ى مومن مخلص را ياد كرد و گفت : مانند نفقه‌ى آن كسهايى كه نفقه كنند مر جستار خشنودى خداى را . وَ تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ . به اخلاص از يقين دل . كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ . چون ماننده‌ى بوستانى كه بود فر مكانى بلند . أَصابَها وابِلٌ . بيايد مرورا باران سخت . فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ . بر دوچندان دهد كه زمينى دهد كاندر پستى بود . فَإِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ . پس اگر مرين بوستان را باران سخت نيايد ، باران خردش بيايد ، و زبر هيچ كم نكند به باران خرد چنان كه به باران بزرگ .
اين مثل است . همچنين نفقه‌ى آن كسى كاو نه به ريا كند و نه به سپاس كند ، [ 117 ] ور چند اندكى باشد ، خداى مران را بيفزايد ، چنان كه نفقه‌ى بسيار را افزايد . وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ . و خداى بدان نفقات شما كه به اخلاص باشد يا به ريا پاداشن‌تان بدهد .
پس مثل زد ديگر مران كسى را كه سست‌كارى كرده باشد اندر كار آن جهان ، گفت :
آيهء 266 أَ يَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ . ار خواهد يكى از شما كه مرو را باشدى بوستانى از خرماستان و رزان . تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ . به زير درختان او آبهاى روان . لَهُ فِيها مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ . مرورا اندران بوستان از همه ميوه‌هاى زمستانى و تابستانى . وَ أَصابَهُ الْكِبَرُ وَ لَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفاءُ . و پير گردد و خرف شود ، و مرورا فرزندان خرد باشند .
فَأَصابَها إِعْصارٌ فِيهِ نارٌ فَاحْتَرَقَتْ . بيابد مران بوستان او را اندر حال پيرى و خردى فرزندان بادى سوزان ، و بسوزاند مران بوستان را و خشك گرداند مران درختان او را ، و فرو شود آب او به زمين و فىچاره بماند ، مرورا قوّت جوانى نباشد كه نهال ديگر نشاند . و فرزندان قوى نباشند كه مرورا يارى دهند . اين‌چنين حال
( 1 ) . متن : مريان !