بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٨٦
1 بخشى از تفسيرى كهن
عزير . قالَ لَبِثْتُ يَوْماً . گفت : درنگ كردم ، خفته بودم يك روز . پس به آفتاب نگريست ، هنوز فرونشده بود ، به شك شد گفت : أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ . يا بهرى از روز .
ندا آمد مرورا قالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عامٍ . بلكه مرده بودى صد سال فرين مكان .
فَانْظُرْ إِلى طَعامِكَ وَ شَرابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ . بنگر يا عزير اندرين انجير تو و ميوهى تو و شراب تو مزه نگردانيدست از پس صدسال . وَ انْظُرْ إِلى حِمارِكَ . و بنگر اندرين استخوانهاى خرت . همىتابد . وَ لِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ . زنده كرديم مر ترا تا نشانى نماييم مر بنى اسرايل را اندر ته .
و آن آن بود كه چو زنده شد عزير ، سر و ريشش سيه بود ، و ريش فرزندان فرزندان او سپيد بود . وَ انْظُرْ إِلَى الْعِظامِ كَيْفَ نُنْشِزُها . و بنگر به استخوانهاى خر تو كه چگونهشان به يك جاى فراز آريم و زنده كنيم . ثُمَّ نَكْسُوها لَحْماً . پس به گوشت مران استخوانها را بپوشيم .
مقاتل گويد : خداى عزّ و جلّ بادى بفرستاد تا آن استخوانها را گرد كرد و به يك جاى فراز آورد تا خرى گشت از استخوان ، فروگوشت نى . پس خداى عزّ و جلّ گوشت فروبيافريد . پس خداى عزّ و جلّ فريشتهاى را بفرستاد تا بدميد اندر بينى چپ خر عزير . و عزيز همىنگريست چو به بانگ اوفتاد . فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ . چو معاينه شد مرورا . قالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . گفت : بدان يا عزير [ 112 ] كه خداى عزّ و جلّ فر همه چيزى قادرست .
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى . و چو ابراهيم گفت عليه السّلم :
اى بار خداى من ، بنماى مر مرا كه مردگان را چگونه زنده كنى . قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ .
سعيد بن جبير گفت : به يقين نيستى يا ابراهيم ، بدان كه من مرده را زنده كنم .
قالَ بَلى وَ لكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي . گفت ابراهيم : بلى اى بار خداى من ، من فىگمانم بدان خر تا دلم بيارامد چو به چشم خويش ببينم .
و مجاهد گفت و قتاده : تا يقين فر يقين بفزايم . ابن عبّاس گفت و سعيد بن جبير : تا دلم بيارامد كه مرا خليل خويش گرفتستى و دعاى مرا اجابت كردى .