بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٦٦

1 بخشى از تفسيرى كهن

بدانيد كه چه خوانيد .

ياران دو گروه شدند . گروهى گفتند : بخوريم و اندر خانه بنشينيم و به جماعت ناييم ؛ و بهرى گفتند : هيچ خيرى نيست اندران چيزىكه ما را از جماعت فاز دارد . اندرين آيت مستى حرام بود . پس بيامد اسپس حرب احزاب : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ « 1 » . آن هنگام خداى حرام كردمى را ، اندكى و بسيارى او را ، و آنچه مست كند و آنچه نكند ازو . وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ .

ابن عبّاس گفت : چو خداى عزّ و جلّ حريص كرد مر مومنان را فر صدقه دادن پيش از آيت زكات بپرسيدند ياران پيغامبر عليه السّلم و گفتند : يا رسول اللّه ، چه مقدار نفقه كنيم فر درويشان ؟ قُلِ الْعَفْوَ . بگوى مر ايشان را نفقه كنيد آنچه بيشى آيد از قوت شما .

مفسّران گفتند : چو مردى بودى كه مرورا خواسته بودى از زر و سيم يا گندم يا جو يا خرما فاز داشتى بدان مقدار كه بسنده بودى او را ، او عيال او را سالى ، و بيشى صدقه كردى فر درويشان . [ 84 ] پس منسوخ است اين آيت به آيت زكات . كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ .

آيهء 220 فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ . چنين پيدا كند خداى عزّ و جلّ مر شما را امرها و نهيهاى خويش ، و از حلال اين جهان و آن جهان ، تا شما بينديشيد اندر كار اين جهان و آن جهان ، تا بدانيد كاين جهان سراى بلاست و سراى فناست ؛ و آن جهان سراى بقاست و سراى لقاست . تا كار كنيد اندر سراى فنا مر سراى بقا را . وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ .

مقاتل گفت : چو آن آيت بيامد : الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً « 2 » . مسلمانان خويشتن از نگاه داشت خواسته‌ى يتيمان بكشيدند . يتيمان را اندران زيان اوفتاد .

ثابت بن رفاعه بيامد سوى پيغامبر عليه السّلم . مرورا پرسيد يا پيغامبر خداى ، روا

( 1 ) . سورهء مائده ، آيهء 90 . ( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 10 .