بخشى از تفسيرى كهن ( فارسى ) — الصفحة ٥٩

1 بخشى از تفسيرى كهن

كه خداى بفرستاد مرورا به خلق ، و هركه مرين نعمت را بدل گيرد به كافرى . فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ . مستوجب شد مر عقوبت سخت خداى را عزّ و جلّ .

آيهء 212 زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَياةُ الدُّنْيا . كلبى گفت : اين آيت به شأن مهتران مكه فرود آمد ، بو جهل و ياران او . گفت كه دوست كردند اندر دل كافران مكه دوستى كامها و نعمتهاى اين جهان .

بهرى گفتند : كه ديو شيرين كرد اندر دل ايشان . و بهرى گفتند : خداى دوست كرد نزد ايشان ، و به طاعت داشتن بفرمودشان از پس از آن . وَ يَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا . و ايشان فسوس همىكنند فر درويشان مومنان ، عبد اللّه بن مسعود و عمّار و صهيب و خبّاب .

و مقاتل گفت : اين آيت به شأن منافقان آمد عبد اللّه بن ابى و ياران اوى .

فسوس كردند فر درويشان مومنان . [ 75 ] وَ الَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ . و آن‌كسها كايشان موحدان‌اند و پرهيزگاران و فرمان‌برداران پيغامبر عليه السّلم از درويشان فراز مشركان و منافقان باشند روز راستخيز ، اى مومنان اندر بهشت باشند ، و كافران و منافقان اندر دوژخ باشند و نوكام . وَ اللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ . و خداى عز و جل روزى كند مران را كه خواهد از بندگان بهشت جاودان فىشمارى كه باشد فرايشان .

و كلبى گفت : روزى كند مران را كه خواهد بسيار فىاندازه . و مقاتل گفت :

خداى گفت روزى دهم مران را كه من خواهم فىآنكه از كسى بترسم كه فا من شمار كند . و زجاج گفت : معنى بِغَيْرِ حِسابٍ . آن بود مومن را نه فر مقدار ايمان او روزى دهد ، و كافر را نه فر مقدار كفرش روزى دهد .

آيهء 213 كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً . اختلاف كردند مفسّران اندر معنى اين آيت . ابى بن كعب گفت : خلق همه يك امّت بودند ، چو عرضه كردندشان فر آدم عليه السّلم بدان وقت كايشان را برون آورد از پشت آدم چو ذره‌ى آفتاب بيافريدشان آن روز خداى ، فر مسلمانى مقر آمدند مرورا به بندگى ، پس مختلف شدند اسپس مرگ آدم . بهرى كافر گشتند . پس بفرستاد خداى عزّ و جلّ پيغامبران را به خلق ، اسپس اختلاف .