البلدان ( فارسى ) — الصفحة ١٠٣

جند حمص « 1 »

سپس از آنجا به شهر « حماة » كه شهر است كهن بر نهرى كه آن را « ارنط » گويند و مردم اين شهر قومى از يمن و بيشترشان از بهرا و تنوخ‌اند ، سپس از شهر حماة به شهر « رستن » « 2 » ، سپس به شهر « حمص » « 3 » كه از وسيعترين شهرهاى شام است و آن را رودخانه‌اى است عظيم كه شرب اهالى از آن است و مردم حمص همگى از اهالى يمن از طىء و كنده و حمير و كلب و همدان و جزانيان از قبايل يمن مىباشند ، ابو عبيدة بن جراح در سال شانزده آن را به صلح گشود و پس از فتح نافرمان شد و ديگر بار با اهالى مصالحه كرد در حمص اقليمهايى است كه از جملهء آنها است : « تمه » كه اهالى آن قبيلهء كلب است و « رستن » و « حماة » كه شهرى است بر نهرى عظيم و اهل آن بهرا و تنوخ است و « صوران » « 4 » كه قومى از أياد در آن سكونت دارند و « سلميّه » « 5 » و آن شهرى است در بيابان كه عبد اللّه بن صالح بن على بن عبد اللّه بن عباس بن عبد المطلب آن را بنا كرد و نهرى بسوى آن جارى ساخت و در زمين آن آب پيدا كرد تا در آن زعفران زراعت شد و مردم آن از اولاد عبد اللّه بن صالح هاشمى و موالى ايشان و برخى از مردم بهم آميختهء بازرگان و كشاورزند ، و « تدمر » « 6 » كه شهرى است كهن و شگفت بنيان كه در اثر بسيارى عجايب آثار كه در آن است گفته مىشود كه سليمان بن داود پيامبر آن را بنا كرده

بر حلب غالب شدند مردم آن ترسيدند و از آن جدا شدند و در بلاد متفرق گشتند و جز سرايى براى كاروانها باقى نماند . ( 1 ) جند در اينجا تقريبا نزديك بمعنى « استان » است و جندهاى شام كه هر كدام را شهرهاى متعدد و مركزى است معين ، عبارت است از : دمشق ، حمص ، قنسرين ، اردن ، فلسطين ( المنجد ) . ( 2 ) بفتح اول و سوم : شهر كوچكى كهن ميان حماة و حمص كه اكنون ويرانه است . ( 3 ) بكسر اول و سكون ميم : بنام كسى كه آن را بنياد نهاده است ، يعنى حمص بن مكنف عمليقى ( مراصد الاطلاع ) . ( 4 ) بفتح صاد و تشديد واو فتحه‌دار : كشورى در حمص . ( 5 ) بفتح سين و لام و يا و سكون ميم . ( 6 ) تدمر با دال و تتمر با تا ، بفتح اول و سكون دوم و ضم سوم : شهرى است در فاصلهء پنج روز راه تا حلب نزديك حمص .