اصول و مبانى نظرى طب سنتى ( گزيده اى از كتاب نخستين ذخيره خوارزمشاهى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣
ذخيرهء خوارزمشاهى تأليف زين الدين ابو ابراهيم اسمعيل بن الحسن بن محمّد بن احمد الحسينى الجرجانى سنهء 504 هجرى قمرى كتاب اول باهتمام و تصحيح و تفسير دكتر محمد حسين اعتمادى - دكتر محمد شهراد - دكتر جلال مصطفوى مقدمه از : دكتر جلال مصطفوى چاپ بهمن
« در مورد روش معالجهء اندام‌ها .
« افكار كهن نه تنها ممكن است گاه‌بگاه مورد توجه قرار گيرد ، بلكه » « گاهى به نظر مىرسد كه اين امر بطور منظم و به تناوب تكرار مىشود ، » « مثلا ا . بلو
( E . Blot )
اصل حركات دورانى سيارات بدور خود را بار » « ديگر به صورت فريبنده‌اى در قوانين هيئت داخل كرد ، درصورتىكه » « تصور مىرفت كه اين فرضيه با انتقادات نيوتن به كلى از ميان رفته باشد . » « مثال ديگر قبول مجدد نظريهء
Emission
( فيضان ) در مبحث نور است » « كه به نظر مىرسيد با اكتشافات هويگنس و يونگ و فرنل براى هميشه » « طرد گرديده باشد » .
« بعقيدهء من دلائل ديگرى هم براى ضرورت توجه عالم بتاريخ علم مىتوان » « آورد ؛ از جمله يكى اينكه ( كسانى كه بر سير علم در گذشته وقوف » « كامل داشته باشند خيلى بهتر و صحيح‌تر و آزادانه‌تر از كسانى كه در » « عصر خود محدودند و فقط وضعى را كه وقايع علمى در حال حاضر » « به خود گرفته‌اند مىبينند ، مىتوانند دربارهء هر نهضت علمى عصر حاضر » « اظهار عقيده و نظر كنند ) بعبارت ديگر براى آنكه بارزش واقعى » « آنچه داريم پى ببريم بايد بدانيم كه پيشينيان ما چه داشته‌اند »
بوايه فرانسوى
( Boyer )
كه يكى از دانشمندان معروف و استاد تاريخ پزشكى است . نيز در كتاب « تاريخ طب » مطلبى در اهميت مطالعه و بررسى طب قديم نوشته كه چون موضوع مورد بحث را تأييد مىكند ، ترجمهء آن را ذيلا نقل مىكنيم :
« اصول عقايد پزشكان قديم بمنزلهء مخزنى است كه مىتوان حقايق مفيدى » « از آن استخراج كرد به شرطى كه با دقت تحت بررسى قرار گرفته ، » « مطالب صحيح را از غلط جدا كنند ، و در حقيقت فلز خالص را از » « مواد خارجى جدا سازند . مطالعهء دقيق در اين اصول عقايد هوش را »