الحقائق في محاسن الأخلاق ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٧

فصل [ سجود ]

و در مصباح الشَّريعة از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت شده كه فرمودند : به خدا قسم زيانكار نيست كسى كه اتيان به حقيقت سجود نموده باشد اگرچه در عمرش يك مرتبه باشد . و رستگار نيست كسى كه در مثل اين حالت خلوت كند با خدا در حالتى كه شبيه باشد به كسى كه فريب خود را دهد و غافل و بىخبر باشد از آنچه خداى عزّ و جلّ آماده كرده از براى سجده‌كنندگان از انس در دار دنيا و راحت در آخرت .

و هركه در حالت سجود بر وجه خوبى تقرّب به خدا جسته باشد هرگز از خدا دور نخواهد شد . و هركه در حالت سجود با خداى عزّ و جلّ بىادبى نموده حرمت او را ضايع كرده باشد به اينكه دل او وابسته به غير خدا باشد هرگز به خدا نزديك نخواهد شد . پس سجده كن سجدهء كسى كه از براى خدا متواضع و خاكسار بوده ، دانسته باشد كه از خاكى كه پايمال مردمان است آفريده شده و از نطفه‌اى كه همه كس او را پليد مىشمرد تركيب يافته .

و خداى عزّ و جلّ معناى سجده را سبب نزديكى خود گردانيده به دل و جان و روح ؛ پس هركه به خدا نزديك شده از غير او دور گرديده ، آيا نمىبينى كه به حسب ظاهر حالت سجود تمام نمىشود مگر به پنهان شدن از همه چيز و محتجب شدن از هر چيز كه ديده‌ها بينند ، همچنين امر باطن ، پس هركه در نماز دل او وابسته به چيزى غير خدا باشد به آن چيز « 1 » نزديك خواهد بود و از حقيقت آنچه خداى عزّ و جلّ از وى در نماز خواسته دور خواهد بود ، خداى عزّ و جلّ فرموده : « ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ » « 2 » يعنى نگردانيده است خداى تعالى از براى كسى دو دل در جوف آن .

و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرموده « 3 » كه : خداى عزّ و جلّ فرموده‌اند : هيچ بنده‌اى


( 1 ) . عبارت در s a تكرار شده است . ( 2 ) . احزاب : 4 . ( 3 ) . فرموده / a فرمودند .