الحقائق في محاسن الأخلاق ( فارسى ) — الصفحة ٤١٤

فصل [ در اخلاص ]

و در مصباح الشَّريعة از آن حضرت روايت شده كه فرمودند : صاحب نيّت صادقه صاحب قلب سليم است از براى آنكه سالم بودن قلب از خيالهاى باطله موجب آن مىشود كه نيّت از براى خداى عزّ و جلّ در هر امرى خالص گردد و « 1 » خداى عزّ و جلّ فرموده : « يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ » « 2 » يعنى روزى خواهد آمد كه مال و فرزندان نفع نكنند مگر آنكه كسى با دل سالم از آفات و خيالات به نزد خداى عزّ و جلّ بيايد .

و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : نيّت مؤمن بهتر است از عمل آن .

و فرمودند : جز اين نيست كه عملها به نيّتهاست . و از براى هركسى آنچه نيّت كرده به او مىرسد .

و ناچار است بنده را « 3 » از نيّت خالص در هر حركت و سكونى « 4 » ؛ زيرا كه اگر نيّت خالص نباشد غافل خواهد بود و غافلان را خداى عزّ و جلّ وصف كرده و گفته : « إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا » « 5 » يعنى نيستند ايشان مگر مانند چهارپايان بلكه گمراه‌تر . و فرموده : « أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ » * يعنى اين طايفه غافلانند نه ديگران .

و باز نيّت ظاهر مىشود از قلب به قدر صفاى معرفت و اين به اختلاف اوقات مختلف مىشود در قوّت و ضعف . و صاحب نيّت خالصه نفس او و هواى او در تحت سلطنت تعظيم خدا و حيا از وى مقهورند . و نفس او از مخالفت طبيعت و شهوت و آرزوها در تعب مىباشد و مردم از وى در راحت مىباشند « 6 » .

فصل [ در اخلاص ]

فصل [ در اخلاص ]

و « 7 » امّا اخلاص عبارت است از پاكيزه ساختن نيّت از آلوده شدن به چيزى ، و مرتبهء

( 1 ) . s a - و . ( 2 ) . شعراء : 88 و 89 . ( 3 ) . a - را . ( 4 ) . سكونى / s سكوتى . ( 5 ) . فرقان : 44 . ( 6 ) . مصباح الشريعة : 53 باب 23 . ( 7 ) . a - و .