الحقائق في محاسن الأخلاق ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٨
باب ششم : در صدق و اداى امانت است
الصَّادِقُونَ » « 1 » يعنى جز اين نيست كه مؤمنون « 2 » گروهيند كه ايمان به خدا و رسول آوردهاند و شكّ ننمودهاند . و در آخر آيه فرموده : اين جماعت راستگويانند نه ديگران .
و نيز فرموده : « وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ » تا آنجا كه فرمودند « 3 » : « وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ » تا آنجا كه فرمودهاند : « أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا » « 4 » يعنى نيكوكار كسى است كه ايمان به خدا و روز آخرت داشته باشد و در خوشى و ناخوشى صابر باشد . و در آخر فرمودند « 5 » كه : اين جماعت راست گفتهاند نه ديگران .
و شخصى از
[ m . a 92 ]
ابو ذر رضى الله عنه پرسيد از ايمان ، ابو ذر اين آيه را خواند ، آن شخص گفت : از ايمان سؤال كردم ! ابو ذر گفت : من از پيغمبر « 6 » سؤال از ايمان كردم ، آن حضرت اين آيه را خواندند .
و ما از براى خوف مثلى بياوريم « 7 » تا مطلب واضح گردد : بدان كه هيچ بندهاى نيست كه ايمان به خدا داشته باشد مگر از خدا ترسد ترسى كه اين اسم بر آن اطلاق مىشود « 8 » امّا در خوف صادق نمىباشد ، يعنى به درجهء حقيقت آن نرسيده . نمىبينى كه هرگاه شخصى از پادشاهى ترسد يا از راهزنى در سفرى ترسد چون رنگ او زرد مىشود و اعضاى او مىلرزد و عيش بر وى « 9 » مكدّر مىگردد و خوردن و خوابيدن بر وى دشوار مىشود و فكر او پراكنده مىگردد تا آنكه اهل و اولاد از وى منتفع نمىشوند . و گاه مىباشد كه ترك وطن نموده انس را به وحشت و راحت را به تعب و مشقّت بدل مىكند و متعرّض خطرهاى بسيار مىشود و تمام « 10 » اينها از ترس آن است
( 1 ) . حجرات : 15 . ( 2 ) . مؤمنون / s a مؤمنان . ( 3 ) . فرمودند / a فرموده . s فرمودهاند . ( 4 ) . بقره : 177 . ( 5 ) . فرمودند / s a فرمودهاند . ( 6 ) . s + صلّى اللَّه عليه و آله . ( 7 ) . بياوريم / s مىآوريم . a مىزنيم . ( 8 ) . a + و . ( 9 ) . وى / a s او . ( 10 ) . تمام / s a تمامى .