الحقائق في محاسن الأخلاق ( فارسى ) — الصفحة ١٨٢

باب چهارم : در بيان ريا و كبر و عُجب است

و فرمودند : هركه عمل قليلى بكند و مرادش خداى عزّ و جلّ باشد ظاهر مىسازد خداى تعالى بيش از آنكه آن « 1 » بنده اراده نموده . و هركس كه عمل بسيارى بكند و بدن خود را به تعب اندازد و شب را به بيدارى بگذراند امّا مرادش مردم باشد خداى عزّ و جلّ او را در نظر مردم كم مىنمايد « 2 » .

و بدان كه باكى نيست در خوشنودى از ظهور عمل « 3 » هرگاه قصد عامل « 4 » پنهان ساختن طاعت باشد و به اخلاص آن عمل را از براى خداى عزّ و جلّ كرده باشد . و هرگاه مردم بر آن عمل مطّلع گردند داند كه خداى تعالى ايشان را مطّلع ساخته و كارهاى پسنديدهء او را ظاهر ساخته . و استدلال كند به اين بر حسن معاملهء حقّ با وى و بر « 5 » توجّه حقّ و لطف او با آن ؛ زيراكه آن كس طاعت و معصيت را پنهان كرده و خداى عزّ و جلّ معصيت او را پنهان ساخته « 6 » و طاعتش را ظاهر گردانيده ، پس في الحقيقة خوشنودى او به زيادتى لطف حقّ با او خواهد بود نه به مدح مردم و در نزد ايشان معتبر بودن . در قرآن مجيد نازل شده : « قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا » « 7 » يعنى بگو - اى محمّد « 8 » - كه به فضل و رحمت خدا بايد كه خوشنود باشند .

و همچنين استدلال كند به ظاهر ساختن خداى تعالى عمل خوب را و پنهان ساختن عمل زشت را در دار دنيا بر آنكه در آخرت نيز اين چنين خواهد كرد .

حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرموده‌اند « 9 » : هيچ معصيتى را خداى تعالى بر بنده در دار دنيا پنهان نمىسازد مگر آنكه در آخرت پنهان خواهد ساخت « 10 » . پس خوشنودى بنده در

( 1 ) . s a - آن . ( 2 ) . المحاسن 1 : 255 ح 284 . الكافي 2 : 296 ح 13 . ( 3 ) . a + كه . ( 4 ) . عامل / a حاصل . ( 5 ) . و بر / a s در . ( 6 ) . a s - و خداى عزّ . . . ساخته . ( 7 ) . يونس : 58 . ( 8 ) . a s + صلّى اللَّه عليه و آله . ( 9 ) . فرموده‌اند / a s فرمودند . ( 10 ) . عدّة الداعي : 210 . كنز العمّال 4 : 231 ح 10300 .