افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨
انواع خاك
كويرى واقعى و خاكهايى داراى لايه‌هاى باريك يا منقطعى از مواد آلى است . اين خاكها معمولا داراى منطقهء تحتانى پركلسيمى هستند كه ممكن است سخته باشد . در بعضى از قسمتها ، باد لايه‌هاى فوقانى را برده و نيمرخ خاكى ناقصى مشتمل بر پوشش شنى « 1 » فشرده بر جاى گذاشته است . اين‌گونه خاكها در زمينهاى كم‌ارتفاع هرات - فراه ميان خاكهاى نكمسان در امتداد مرز ايران ، و خاكهاى سيروزمى « 2 » و قهوه‌اى در سمت مشرق ، در جهت كوهها ، از همه جا بيشتر يافت مىشوند . اين نوع خاك در امتداد مرز پاكستان نيز يافت مىشود .
خاكهاى سيروزم ، قهوه‌اى و كوهستانى داراى ليتوسولها « 3 » و رگوسولها « 4 » .
سيروزمهاى زمينهاى باير ، داراى لايه‌اى فوقانى از مواد آلى به رنگ خاكسترى يا قهوه‌اى هستند كه زير بوته‌هاى كويرى به وجود آمده و منطقهء كربناتى پايينترى دارند . خاكهاى قهوه‌اى معمولا داراى لايهء سطحى قهوه‌اى رنگ‌اند كه زير علفها به وجود آمده است ، و نيز لايهء خاكى زيرينى دارند كه از لحاظ مواد رسى غنى است . رگوسولها ته‌نشستهاى ماسه‌اى هستند كه به نحوى نامناسب لايه‌بندى شده‌اند ؛ و ليتوسولها خاكهاى سنگلاخ نازك منقطعى هستند . كه در شمال‌شرقى باز
( 1 ) . lag - gravel ( 2 ) . sierozem : نوعى خاك نارس كه در آب و هواى معتدل ديده مىشود . ( 3 ) . lithosol : خاك همراه با تكه‌هاى شكستهء سنگ كه تحت تأثير آب و هوا به وجود آمده‌اند . ( 4 ) . regosol : خاكى متشكل از ته‌نشستهاى نامستحكم چون شن و خاك نرم كه از عمق زمين به روى زمين آمده است .