افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧

انواع خاك

انواع خاك

انواع خاك

. در خاكهاى افغانستان ، تأثير قرنها بىتوجهى و استفادهء بيش از حد بوضوح ديده مىشود ( هيلدرث « 1 » 1957 ، ص 9 ) . توضيحاتى كه در اينجا داده مىشود عمدتا مبتنى بر مطالعات مقدماتى سالم و هول « 2 » ( 1969 ) است .

خاكهاى دشتهاى ته‌نشستى . بيشتر اين خاكها ، به سبب فروشستگى « 3 » يا ته‌نشستگى مواد كانى ، فاقد لايه‌بندى « 4 » معمولى ( نرمال ) اند ؛ برخى از خاكها ، در نتيجهء ته‌نشستگى مكرّر گل و لاى سيلابها داراى نوعى لايه‌بندىاند . برخى بازتابگر خشكى و بايرى شديدى هستند و لايه‌هاى افقى فوقانى دگرگون شده يا سخته‌هاى « 5 » خفيفى دارند . اين خاكها در قسمت سفلاى بيشتر درّه‌هاى رودخانه‌ها يافت مىشوند .

خاكهاى شور ، قليايى و ماندابهاى نمكى . اين خاكهاى نمكسان « 6 » در نواحىاى يافت مىشوند كه زهكشى مناسب ندارند و بر اثر تبخير شديد ، نمكهاى سديم ، كلسيم و منيزيم قابل حل در آب در آنها متراكم مىشوند . اين خاكها در گودال وسيع سيستان ، اراضى كم‌ارتفاع هرات - فراه ، و در دشتهاى تركستان بيش از هر جاى ديگر يافته مىشود .

خاكهاى كويرى ، بيشتر متشكل از تپه‌هاى شن . خاكهاى اين گروه لايه‌بندى چندانى ندارند و بيشتر از شن تشكيل شده‌اند ؛ اين خاكها در كويرهاى جنوب‌غربى افغانستان و در دشتهاى تركستان يافت مىشوند .

خاكهاى كويرى با تپه‌هاى شنى معدود . اين خاكها بيشتر خاكهاى


( 1 ) . Hildreth ( 2 ) . Salem and Hole ( 3 ) . leaching ( 4 ) . horizonation ( 5 ) . hardpan ( 6 ) . halomorphic