افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٤
هدّه
( كروگليكووا ، تصوير 2 ، 3 ) . مجسمه‌هاى رسى نقاشىشده به آثار مكشوفه در خلچوان « 1 » در ازبكستان بسيار شبيه‌اند و لذا به دورهء كوشانى تعلّق دارند ( همان ، لوحهء آغازين ) . تصوير صفهاى طويل هديه‌كنندگانى كه بر روى ديوارهاى چند پرستشگاه نقاشى شده‌اند به دوره‌اى متأخرتر ، يعنى دورهء هيطلى « 2 » يا حتى تركى ، تعلق دارند و يادآور آثار مشابهى هستند كه در پنج كنت در تاجيكستان ( يا كوبوفسكى « 3 » و ديگران ، تصوير بيست و نه ) و در كيزيل « 4 » واقع در سينكيانگ « 5 » چين ( قرون هفتم - هشتم ميلادى ) يافت شده است ( فون لوكوك « 6 » ، ج 4 ، تصوير 6 ) .
هدّه
هدّه
. در اوايل دورهء ميلادى كه راهبان بودايى هندى به شمال‌غربى هند رسيدند در گندهاره و نيز در ناحيهء جلال‌آباد افغانستان مستقر شدند .
در حوالى روستاى هدّهء كنونى و بر فراز صخره‌هاى مشرف به رود كابل ، صومعه‌هاى بودايى فراوانى به وجود آمد . اين صومعه‌ها كه از لحاظ نقشه به صومعه‌هاى گندهاره شباهت دارند با شيست « 7 » و سنگ آهك يا خاك رس ساخته شده‌اند و به خاك رس نقاشى قالبگيرى شده و ، از همه مهمتر ، گچبرى آراسته‌اند . صحنه‌هايى از بودا ، كه غالبا به مقياسى بس بزرگتر از همراهانش نشان داده شده ، با مهارت بسيار كشيده شده است و اطرافيانش را با واقع‌نمايى ( رئاليسم ) حيرت‌انگيزى در آنها تصوير كرده‌اند . اين نقّاشان توانسته‌اند ويژگيهاى چهرهء گروههاى
( 1 ) . Khalchavan ( 2 ) . Hephthalite ( 3 ) . A . Yu . Yakubovski ? l ( 4 ) . Kyzyl ( 5 ) . Sinkiang ( 6 ) . A . Von le Coq ( 7 ) . Schist