افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦٢

[ شرح گزارش‌هاى باستان‌شناسى دقيق ]

ماسون « 1 » را رسما استخدام كرد تا به گردآورى آثار عتيقهء افغانستان بپردازد . اگرچه حفريات او غيرعلمى بود ، ولى نقشه‌ها و توصيفاتش ، بويژه از نواحى جلال‌آباد و هدّه و بگرام اولين اقدامات در اين زمينه به شمار مىآيند ( ماسون ، 1842 ؛ ويلسون ، 1841 ) .

پس از شهريور 1301 ش / سپتامبر 1922 و متعاقب پيمان ديپلوماتيكى كه فوشه « 2 » از جانب دولت فرانسه با افغانستان امضا كرد بررسى علمى آثار باستانى افغانستان آغاز شد . در اين پيمان تأسيس نمايندگى باستان‌شناسى فرانسه در افغانستان « 3 » پيش‌بينى شده بود .

از 1307 ش / 1928 به بعد ، اين هيئت نتايج كاوشهاى خود را در مجموعهء مهمى « 4 » منتشر كرده است . تحقيقات فرانسويان بر كشف شواهد گسترش تمدن يونانى ، جادهء ابريشم ، و بررسى پيوند ميان هنر گاندهارا « 5 » و هنر بودايى منطقهء افغانستان متمركز بوده است . در 1303 ش / 1924 ، در بلخ براى يافتن شواهد تمدن يونانى به تحقيق پرداختند ولى نتيجه‌اى عايد نشد ، و توجه خود را به محلهاى باستانى عمده‌اى چون باميان ، بگرام و هدّه معطوف كردند . در 1326 ش / 1947 هيئتى به سرپرستى شلومبرگر « 6 » به بلخ بازگشت ولى شواهدى متعلّق به دورهء پيش از امپراتورى كوشان كشف نشد . شلومبرگر در 1328 ش / 1949

( 1 ) . C . Masson ( 2 ) . A . Foucher ( 3 ) . De ? le ? gation Arche ? ologique Franc ? aise en Afghanistan ( DAFA ) . ( 4 ) . M ? emoires ( MDAFA ) ( 5 ) . Gandharan ( 6 ) . D . Schlumberger