افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٩
و . ونچى . 63 )
الفنباين آمده است ؛ در اينجا فقط مىتوان به چند نكتهء اساسى اشاره كرد .
64 ) واجشناسى .
- l - ‹ - d -
ايرانى مانند پشتو
mla ? )
« كمر » ،
xwala
« خوى ؛ عرق » ) ولى
si ) - t - › y / o
« صد » ،
* ws ? i ? › s ? wi ?
« بيست » ،
piya ? r
« پدر » ، به صورت بازمانده‌هايى در
piya ? r kak ?
و
( plya ? r
. در اين مورد ونچى با مونجى مطابقت دارد ، نه با پشتو . پيش از
z ?
در زبانهاى ايرانى
r
بر جاى مىماند
yirz ? )
« خرس » ،
t ? ? ? rz ? a
« تشنه » ) .
puke ? k ‹ s ? k
« پشگل گوسفند » ،
puc ? a
پشتو ) .
to ? w ) w ‹ ft
، مؤنث
taw'a
« داغ » ،
d
[
w
]
to
پشتو ) . حفظ
nd
در
yand ? ? ? m
، پشتو :
yan ? ? ? m
. فقدان كامى شدن
ma ? st )
« ماه » ،
at'a ?
« هشتاد » ) . -
wz ? ? ? ? ? nj
« شانه »
* fs ? anc ? i ? ›
، پشتو
g ? um ? ? ? ? nj
، و جز آن ؛
sunz ? ? ? ? ? n
« سوزن » ، پشتو
bre ? st ? ? ? ? n ? , st ? ? ? ? n
« لحاف » ، پشتو
br ? ast ? ? ? ? n
. 65 ) صرف .
da
ى اضافه ملكى نادر است ، و احتمالا از پشتو وام گرفته شده است ، ولى اضافهء ملكى اسنادى وجود دارد .
- ( a ) ya . Mo ? s ?
« ما »
* ahmas ? s ? a ? - ›
، بدون خيشومى شدگى مانند پشتو
mu ? ( n ) g ?
، و با
* - c ? y - › * s ? s ?
جدا
- g ? - ‹ - s ? -
. اين امر حاكى از جدا شدن از پشتو در تاريخى متقدم است .
ay
« اين / همين » اشاره نيز وجود دارد . 66 ) پىبندهاى شخصى :
ki ?
« من مىسازم » ،
ko , ku ? , k ? ? ? , ke
( دوم‌شخص مفرد امر
( ka
، و سوم‌شخص جمع جداگانهء
( * ki ? › ) ki ? . ki ? n
و
ki ? n
از ستاكى در
- aya
، ولى
k ? ? ?
از ستاكى در
- a -
، وضعى كاملا برعكس وضع موجود در پشتو . - غايت ايجاز در بيان تمام پىبندهاى شخصى ( به‌جز سوم‌شخص جمع ) به وسيلهء مصوتهاى پايانى موجود . صيغهء حال غالبا داراى ميانوند
- en -
است
murs ? 'eni ? )
« من مىمالم » ،
wi ? nz'eni ?
« من مىشويم » ،
wres ? 'eni ?
« من