افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٢
د . ريخت‌شناسى
صورت حرف تعريفى واقعى درآيد . بدين ترتيب
asar ? 'i ? ta '
« به مرد » ،
a sp'ay
« سگ [ ى كه مىشناسيم ] » ،
p'a mulk kx ? e
« در كشور » . - صورت اورمورى
a sar ? 'ay
. « مرد [ ى كه مىشناسيم ] » ولى
'a sar ? ay
« آن مرد » ، احتمالا با تأثير پذيرفتن از پشتو .
د . صفتها . 44 ) صفات تفضيلى صرف نمىشود ، بلكه بيان تفضيل با لفظ با
( to ? lo ) tar
صورت مىپذيرد . برخى از صفتها كه به مصوت ختم مىشوند صرف‌پذير نيستند . صورت مؤنث صفات ديگر را با
, - ' ? ? ? ? y , - a
يا
- e
مىسازند . ولى در دستهء مهمى از صفتها وجه صرفى كهنترى حفظ شده است . الگوى آن ، با تفاوتهاى اندك از اين قرار است :
to ( w ) d
« داغ » ، مفرد مذكر غيرفاعلى و جمع فاعلى
ta ? wd ' ? ? ? ?
: مفرد مؤنث فاعلى
tawd'a
، مفرد غيرفاعلى و جمع فاعلى
- 'e
جمع مذكر / مؤنث غيرفاعلى
- o
.
45 ) دايبو « 1 » ( منقول توسط مورگنستيرنه ) بر آن است كه اين تغيير شايد به تكيه و دايى بازگردد . كورى لوويچ « 2 » ( وزن شعر . . . ) اين نظر را رد كرده ، ولى تمام داده‌هاى مربوطه را از پشتو در نظر نگرفته و به درستى نقل نكرده است .
ه . اعداد . 46 ) « 1 »
yaw
، مؤنث
yew'a
( گويشى
( ew'a
. « 2 »
dwa
. مؤنث
dwe
؛
d ( w ) olas
« 12 » . « 3 »
dre
( گويشى
dre
، و جز آن ؛ - واكهء مركب در گويشهاى پاميرى و بلوچى ) ،
dya ? rlas
« 13 » ،
d ? ? ? rw ? ? ? ? s ? t
« 23 »
( * ? ? ? ri - › )
،
der ? s
« 30 » ( ختنى
( darsa ?
. « 4 »
Afr . - lw - ) cal'or
، وزيرى ، و جز آن ) ،
cwa ? rlas
« 14 » ،
caler ( w ) is ? t
« 24 »
calw'ex ? t , ( * ca ? ? ? wa ? ri - ? › )
« 40 » . « 5 »
( 1 ) . Dybo ( 2 ) . Kurylowicz ( Metrik )