افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٦

ج . تكامل آوايى

خرد كردن » ،

za ? na

« درنا » ،

war - ya ? n ? ay

« [ كودكى را ] مالش دادن » ، سنسكريت

ghr ? s ?

« مالش دادن » ،

ye ? n ?

« آلت مردى » ) . ولى

? ? ? s ? ntt

ظاهرا در موارد زير دندانى شده است :

tanda

« تشنگى »

ka ? ndi , ( ? ) * trs ? nata ? ›

( شاعرانه ) « آنها مىسازند »

* kr ? nantai › * kan ? - ndi

( ؟ ؛ مورگنستيرنه ) .

25 ) مناسب‌ترين راه فهرست كردن تكوين خوشه آواهاى ديگر كه حاوى

r

و يك حرف صفيرى هستند اين است كه از صدايى در پشتو آغاز كنيم كه در نتيجهء چنين امرى ايجاد مىشود : پشتو

kx ? el ) * rs ? t › * x ?

« كشيدن » ) ،

ox ? a ) * sr

« اشك » ) ،

wa ? x ? ) * str

« طناب » ) ،

u ? x ? ) * s ? tr

« شتر » ) .

پشتو ؟

g

( ؟

rz

* ( ؟

xog

« خوى ، عرق » ) ، ؟

rs

( ؟

g

؟ ؟ ؟

y

« خرس » ) ،

zr

* (

o

؟

g

« به خدا ! » ( ؟

zruwa

* ) . پشتو

t

؟

x

( (

t

)

rs

* ( ؟ ؟ ؟ خ

t

؟

wex

« مو » ،

yoxfor

« پيچيدن » ) . پشتو

d

؟

g rz ›

* (

n

؟ ؟ ؟

d

؟

g

« ارزن » ،

d

؟

g

؟

u

[

w

] « دراز » ( مورگنستيرنه ، 4 ) . 26 ) كامى شدن

st , k

و مصوتها در سطور پيشين ذكر شده است ( - شماره‌هاى 18 ، 19 ، 14 ) . در ضمن به موارد زير هم برمىخوريم :

m ' ? ? ? s ? ? ? ? r ) sy › s ?

« مهتر » ،

ma ? s ? ay

« ماهى » ،

t ? ? ? s ?

« خالى » ) ، اندراج

lya ? r ) y

، گويشى براى

la ? r

« جاده » ؛

mya ? s ? t

و جز آن « دهان » ) ، و صورتهاى جمع گويشى مختلف براى

mor

« مادر » و ديگر واژه‌هايى كه حاكى از منسوبين مؤنث است

mainde )

،

ande

[

y

]

andaye , m

[

y

]

( m

، كه همگى احتمالا دالّ بر دستگاه متقدم و ما قبل كتابتى است با كامى شدن فوق اجزايى در تمام اشكال واژه

( * m'an'd ? e )

.

27 ) گرايشى شديد به سوى انواع مختلف همگونسازى ، دگرسازى و قلب ( جابه‌جايى ) وجود دارد . به اين ترتيب

ma ? lga

« نمك »

( * nm - › )

،