افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٥
ج . تكامل آوايى
باقى مىمانند ، ولى در نواحى محدودى بيشتر با حروف كامى
z ?
و
s ?
تركيب مىشوند . در گويشهاى « سخت » شمال‌غربى كاملا با
x
و
g
تركيب مىشوند . ولى در ناحيه‌اى ميانى ، عمدتا در غلزائى ، به نوعهاى گذرايى يا آميزشى برمىخوريم ، مثلا
s ? / s ? . / x ? / x ? ? ? ja
« زن » ،
s ? paz ? / z ? / r ? / g
« شش » .
22 ) همگونسازى
( x ) s ? , ? ? ?
پيش از
n
ولى نه پيش از
m
( در مورد
rs ? n
- سطور زير ، شماره 24 ) . به اين ترتيب
spi ? n
« سفيد » .
ru ? n
« روشن » ،
su ? n ?
« شهيق كشيدن ، خرناس كشيدن »
( * sus ? na - › )
، ولى
melm ? ' ? ? ?
« ميهمان » ،
wag ? m
« بخار »
x ( w ) ‹ Hw . ( * waxs ? ma - › )
حسب معمول در ايرانى ، و -
s ? w
(
x
) * ) -
s ? pag ? ) s ? p
« شش » ) .
w
؟ ؟ ؟ )
or ) Lw
[
w
]
cal
« چهار » ،
calwex ? t
« چهل » ) . ولى -
dw
در
war
« در » ،
dwa
« دو » ،
b ? ? ? l
« ديگر » به صورت متفاوتى تكوين مىيابد ( - مورگنستيرنه ، زير
( dwa
. 23 ) -
x
آغازين پيش از
r
در -
xriy
« تراشيدن » حفظ مىشود ، درحالىكه -
f - , ? ? ?
در
dre
« سه » و اكبر مىشوند (
* o ? r
قابل‌تحمل نبود ) ،
wr ' ? ? ? g ? a
« كك » ( و احتمالا در پيشوند -
( fra - › war
. نيز
wa ? wra ) - wr - , - fr
« برف » ) ، ولى همگونسازى كامل -
or ) ? ? ? / xr
« آتش » ،
su ? r
« سرخ » ، ولى ، با قلب ،
tri ? x
، مؤنث
t ? ? ? rx'a
« تلخ » ) .
wr ‹ Br
در
wror
« برادر » ،
o ( w ) r ' ? ? ?
« ابر » ، و -
dr
در
d ? ? ? ay'al
« دروغگو » ،
dr ? ? ? ? m ' ? ? ? nd
« خرمن‌كوبى » ( اگر
Gr - . ( * dru - ›
ظاهرا در
gr'ewa
و جز آن « استخوان ترقوه » ؛ ولى به اين مورد نيز توجه كنيد :
y ? ? ? ' bay
« سگك ، قزن قفلى »
( ? * grab / p - › )
. 24 ) ايرانى
rt / d
با
r ?
تركيب مىشود
k ? ? ? r ? )
« ساخته » ،
zr ? ? ? ?
« دل » ) . چنين تركيبى در اورمورى ، پراچى و سنگليچى نيز رخ مىدهد . ايرانى
an ? ) n ‹ r ( s ? ) n n ? ‹ r
« آسياب كردن ،