افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٣
ج . تكامل آوايى
ب . صامتها . 15 ) -
y
ايرانى حفظ شده است ، مثلا در
yor
« خواهر شوهر » ، ولى پيش از
i
ممكن است حذف شود ، مثلا در
y'ina
، گويش
i ? na
« جگر »
w - . ( * yaxn - › )
حفظ شده است ، مثلا در
w'ala
« بيد » ،
wle ? s ? t
و جز آن ، « وجب » ،
w'ina
گويش
( y ) i ?
« خون » . پشتو تنها زبان ايرانى است كه در آن -
w
و -
b
كاملا با هم تركيب شده‌اند . ولى در ضمن -
w - / y
ثانوى هم مشاهده مىشود ، مثلا در
or
، گويش
w - / y - / hor
« آتش » ،
wuc ?
« خشك » . -
w
پيش از
o
حذف مىشود ، مثلا در
xor
« خواهر » ( ولى جمع آن
calor , ( xwainde
( ولى گويش -
( - lw
« چهار » . 16 ) در برخى از گويشهاى جنوبى
w
و
y
پيش از
i / y
« سخت شده » و به
b
و
g
تبديل مىشوند . به اين ترتيب ،
by'es ? ta
« مو » ،
bid ' ? ? ?
« خواب » ،
gr'ewa ) gr ? ? ? wgi
، گويش
( gr ? ? ? wye
« استخوان ترقوه » ،
( arw - ) ed ' ? ? ? lgi
( از
( - ? ? ? fe ?
« شنيده شدند » . 17 ) پشتو نيز مانند ديگر زبانهاى ايران شمال‌شرقى ( به استثناى چند مورد بازگشت به گذشته ) ،
g , d , b
و
j
را به سايواج تبديل مىكند .
به اين ترتيب
wand
« سدّ ، بند » ، -
raw
« مكيدن » ،
las
« ده » (
* o ? ›
چون در زبان مونجى ) ،
mla ?
« كمر » ،
yar
« كوه » ، -
nywag ?
« شنيدن » ،
z ? ? ? ? y
« زه [ در كمان ] » ، -
wa - z ? n
« كشتن » . بستواجهاى واكبر را فقط در موضعهاى آغازين ثانوى مشاهد مىكنيم ، مثلا
gu ? ta
« انگشت » ،
b ? ? ? n
« هوو » ،
da ?
« اين »
( * [ a ] ita - › )
. 18 ) -
T
و -
p
باقى مىمانند ، همين‌طور
k
، مگر اينكه در موضع ثانوى كامى شده باشد ، مثلا در
c ? a ? r ? ' ? ? ?
« چاقو » ،
c ? a ?
« كه را »
( kahya › )
. ايرانى
c ‹ c ?
دندانى
cal'or )
« چهار » ) . هنگامى كه بين دو واكه واقع شوند -
j , g , l , b ‹ - c ? , k - , - t - , - p
. به اين ترتيب
ob ? ? ?
« آب » ،
s ? ? ? l